Μάθημα έξω από την τάξη..

Η διδασκαλία δεν είναι ανάγκη να γίνεται μέσα στην τάξη μόνο..Τα παιδιά έχουν ανάγκη από εικόνες,παραστάσεις και με σύμμαχο τη φαντασία μπορούν να ταξιδέψουν στο χτες περνώντας τα σύνορα του χρόνου..Τα μαθήματά μας τελειώνουν..Ιστορία βρισκόμαστε στο τέλος της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και η πόλη μας είναι μια από τις πόλεις του Βυζαντίου που κατακτήθηκε λίγο μετά την άλωση της Πόλης.Φυσική είμαστε στο ΦΩΣ ,κοινωνική και πολιτική αγωγή συζητάμε για τις υπηρεσίες,κλπ γλώσσα βρισκόμαστε στην περιγραφή..Ήταν ευκαιρία και το τολμήσαμε να συνδυαστούν όλα αυτά σε μια περιήγηση στην πόλη..
Ξεκινήσαμε κατά τις 9:30 από το σχολείο..Η Έφη Αντωνιάδου ,η υπεύθυνη των καινοτόμων προγραμμάτων στην Διεύθυνση Ημαθίας μας περίμενε στο αρχοντικό Σαράφογλου -που ευελπιστούμε να γίνει λαογραφικό μουσείο,στολίδι για την πόλη μας-και μας ξενάγησε ..Μας μίλησε για το αρχοντικό,για τους χώρους για την ιστορία του  και μετά?Μετά ξεκίνησε το ταξίδι..Εκεί στα σκαλοπάτια μέσα από το ιστορικό βιβλίο "Έγκλημα στο Τσιζ Χαμάμ"που παρά τον τίτλο του δεν είναι τα στοιχεία ενός εγκλήματος που κυριαρχούν αλλά περιέχει πολλές και εκατοντάδες πληροφορίες για την πόλη,(η πλοκή του διαδραματίζεται στα στενά της περίπου στο 1870) ξεκίνησε το παρελθόν να ξετυλίγεται μπροστά μας..Τα παιδιά σιωπηλά ακούν..Λίγες σειρές από το βιβλίο και τα περισσότερα να φωνάζουν"διαβάστε και άλλο κυρία..Είναι ωραίο κυρία..Υπέροχο..Γιατί  η πόλη έχασε την ομορφιά της ,το παραδοσιακό της χρώμα" ? Η μία ερώτηση να πέφτει μετά την άλλη...Και μεις (εγώ και η Ολυμπία η δασκάλα του Ε3 να απαντάμε σε κάθε απορία τους..Η περιήγηση τελείωσε εκεί και μετά η πόρτα έκλεισε βαριά πίσω μας..Από την ηρεμία και την απόλυτη χαλάρωση ,στη φασαρία ,στη βαβούρα της πόλης..
Από εκεί περάσαμε τα λουτρά και κατευθυνθήκαμε στο  φρούριο και στο στενό δρομάκι (μονοπάτι) της βασίλισσας Βεργίνας της Παλαιολογίνας και από εκεί κατεβήκαμε στον Τριπόταμο.Αμέσως μετά το γεφυράκι,βρεθήκαμε  στο Αρχοντικό Αναστασίου  που κάποτε ήταν το σπίτι του ραβίνου και τώρα πια στεγάζει τα αρχεία του κράτους.Ζητήσαμε να μας ενημερώσουν και η  αρχειοθέτρια της υπηρεσίας η κ.Τζαβέλα Ελένη περιήγησε τα παιδιά στο χώρο των αρχείων ανά  ομάδες και τους ενημέρωσε για την ταξινόμηση και τη σημασία των αρχείων στην ιστορία ενός τόπου.Εκεί στον περίβολο ζήτησα από τα παιδιά κάποια στιγμή να σταματήσουν να μιλάνε μεταξύ τους και να αφουγκραστούν τους ήχους..Μαγεύτηκαν..Το ποτάμι,το θρόισμα των φύλων,το τραγούδι των τζιτζικιών ξεχώρισαν ..¨Δεν ακούμε τα αυτοκίνητα κυρία"ψέλλισε μια μαθήτρια..Και είχε δίκιο..το ποτάμι σκέπαζε κάθε ξένο ήχο που δεν ταίριαζε στο χώρο..
 Συνεχίσαμε το ταξίδι μας..Ανεβήκαμε στο μικρό χώρο μπροστά στη συναγωγή..Εκεί άρχισε άλλο ένα ταξίδι στο χτες..Μιλήσαμε για τις κλειστές συνοικίες της πόλης,για τα στενά δρομάκια,για τα μονοπάτια που κατέβαιναν στην πόλη,για τους Ισραηλίτες της περιοχής,για το πως ο Μητροπολίτης Βέροιας διέσωσε τα κειμήλια της Συναγωγής όταν του τα παρέδωσε .Τη συναγωγή δεν την είχαμε στο πρόγραμμα και όταν ήρθαν και μας ενημέρωσαν ότι θα έιναι για λίγο ανοιχτή(δεν ανοίγει παρα μόνο με συνεννόηση και συνήθως για επισκέπτες απότο Ισραήλ)εγώ προσωπικά χάρηκα για΄τι τα παιδιά θα έιχαν κερδίσει μια εικόνα ακόμα..Του να βλέπεις από κοντά και όχι μόνο από φωτογραφίες ,τους ναούς και τους χώρους λατρείας άλλων θρησκειών..Δεν είναι και έυκολο αυτό..Ο κύριος Μπακόλας ,που είναι ο φύλακας της συναγωγής μας μίλησε για το κτίριο και την ιστορία του,για τις ιστορικές γιορτές αλλά και για τη μοναδική θρηδλευτική γορτή που έχουν το ΓΙΟΜ ΚΙΠΟΥΡ  και εξήγησε στα παιδιά που σταματάει ο Ιουδαϊσμός και πως ξεκίνησε ο Χριστιανισμός..Τα παιδιά είδαν από κοντά την ισραηλίτικη γραφή και φυσικά την αναπαράσταση του ναού του Σολομώντος που κοσμεί την Συναγωγή ..Έμειναν κατενθουσιασμένα και ευχαρίστησαν για την ξενάγηση και την ιστορία που έμαθαν αφήνοντας μάλιστα ευχαριστήριο και στο βιβλίο που έχουν στην πόρτα για τους επισκέπτες..

Η περιήγηση στην πόλη είχε και άλλες επισκέψεις και φυσικά ακόμα περισσότερα στοιχεία να μελετήσουμε να συζητήσουμε,αλλά τα παιδιά δεν άντεχαν άλλο..Ήδη είχαμε κλείσει 3 ώρες περπάτημα..Έτσι πήγαμε στο κέντρο που βρίσκεται δίπλα στο ποτάμι,"ΝΕΑ ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΑ"παρήγγειλαν πορτοκαλάδες και σοκολάτες και ζήτησα να ζωγραφίσουν στα μπλοκ που είχαν φέρει  μαζί τους, να ζωγραφίζουν όσα τους έκαναν εντύπωση..Όταν κάποια στιγμή τους ρώτησα τι μαθήματα κάναμε σήμερα μέσα στη βόλτα μας ,οι φωνές αντήχησαν στις όχθες. του Τριπόταμου..."Ιστορία,αρχιτεκτονική,μαθηματικά ,Λογοτεχνία,εικαστικά,κοινωνική και πολιτική αγωγή,θρησκευτικά κυρία "φώναζαν..
Ξεκινήσαμε  για  επιστροφή  στο σχολείο..Εκείνα χαρούμενα τιτιβίζοντας στο δρόμο και φωνάζοντας "κυρία να το ξανακάνουμε..Είναι τέλειο το μάθημα χωρίς βιβλίο με τόσες εικόνες που είδαμε "και εγώ να  χαμογελάω γιατί απλά πέτυχε αυτό που ήθελα και ευχόμουν..Είδαν την πόλη τους με άλλα μάτια μέσα από την ιστορία της,και κατάλαβαν ότι μια βόλτα πραγματικά μπορεί να συνδυαστεί με ξενάγηση και έτσι να μετατραπεί σε μάθημα χωρίς βιβλίο..Αρκεί να προσέχουν ,να ακούν, να αφουγκράζονται.. Η βόλτα μας δεν τελείωσε ακόμα..Άλλη μια μέρα θα χρειαστούμε και ελπίζω να είμαστε για άλλη μια φορά τυχεροί να ανοίξουν πόρτες που είναι κλειστές γιατί πίσω από αυτές κρύβεται η επαφή με το παρελθόν..

Η ΑΥΡΙΑΝΗ "ΒΟΛΤΑ" ΜΑΣ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ

Αύριο τα 2 τμήματα της Ε τάξης θα κάνουν "βόλτα" στα στενά της πόλης στα πλαίσια του προγράμματος "ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΗΜΑΘΙΑΣ"..Η τοπική ιστορία θα ξεδιπλωθεί μπροστά στα μάτια των παιδιών μέσα απο διηγήσεις και ιστορίες που διαδραματίζονται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας,και στα μετέπειτα χρόνια μετά την απελευθέρωση..Θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε περιοχές  που έχουμε δει σε φωτογραφίες και που χάθηκαν στο πέρασμα των χρόνων ,θα αφουγκραστούμε τις φωνές των παδιών σε παλιές γειτονιές,θα σκεφτούμε τη ζωή μέσα στα μισογκρεμισμένα σπίτια που στο παρελθόν στέγαζαν την ιστορία μιας οικογένειας,θα ψάξουμε σχέσεις,θα ονειρευτούμε αυτό που ονειρεύονταν τα παιδιά τότε για το μέλλον τους....Θα ψάξουμε σημάδια του παρελθόντος σημάδια της δικής  μας ύπαρξης σε αυτή την πόλη...ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ και ταξίδι στο χτες..Μια βόλτα στο χτες που χάθηκε ...

  Τα παιδά θα ψάξουν το ανθρωπογενές περιβάλλον γύρω τους,θα ανακαλύψουν μικρούς θησαυρούς,θα ζωγραφίσουν,θα αφουγκραστούν ,θα σκεφτούν θα ονειρευτούν.Ένα διαφορετικό μάθημα που θα τα ενθουσιάσει..΄Ενα μάθημα χωρίς τσάντες με ένα μπλοκ ζωγραφικής στο χέρι και μπογιές να αποτυπώσουν το χτες με τα δικά τους μάτια ,και ένα τετράδιο για να κρατήσουν σημειώσεις..΄Ενα μάθημα διαφορετικό..Μην ξεχνάτε.ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ 1000 ΛΈΞΕΙΣ και τα παιδιά αύριο θα δουν μια πόλη διαφορετική από αυτή που ξέρουν....

Άγνωστες πτυχές ιστορίας της Βέροιας

Στο μικρο λαογραφικό μουσείο μας που είχε ετοιμάσει η Β΄Δημοτικού του σχολείου μας ,προβλήθηκε και ένα μικρό αφιέρωμα που ετοίμασα με φωτογραφίες απο την πόλη της Βέροιας..Φωτογραφίες από το 1880 εώς σήμερα..Η μικρή βιντεοπροβολή ετοιμάστηκε από το υλικό που μας παρέδωσε για την εργασία μας την περσινή χρονιά ο κ.Γιάννης Καμπούρης ( ξέρουμε καλά ότι αν ξαναχρειαστούμε τη βοήθειά του θα είναι εκεί για μας)χωρίς να μας αρνηθεί τίποτα.Φωτογραφίες ανέκδοτες απο το αρχείο του κ.Καμπούρη αλλά και αναρτημένες στο διαδίκτυο κυρίως απο τη συλλογή του Κ.Καλλιγα δημιούργησαν ένα ιστορικό πλαίσιο μέσα από το οποίο γνωρίσαμε αγνωστες πτυχές της πόλης μας..Και όπως λέω πολύ συχνά και το πιστεύω ακράδαντα "κάθε παλιά φωτογραφία είναι ένα παράθυρο στην ιστορία ,ένα βιβλίο ολόκληρο.."..Εξάλλου και ο λαός μας δεν λεει:"Μια εικόνα χίλιες λέξεις?" Απολαύστε λοιπόν τη Βέροια ταξιδεύοντας σε ένα μικρό μέρος του παρελθόντος της.. Κάθε μέρος((Η ΒΙΝΤΕΟΠΡΟΒΟΛΗ ΕΙΝΑΙ ΧΩΡΙΣΜΕΝΗ ΣΕ 5 ΜΕΡΗ )το πλαισιώνει και αντίστοιχη μουσική και φυσικά δεν θα μπορούσαμε να αφήσουμε απ΄έξω τον καταξιωμένο Βεροιώτη τραγουδιστή Ν.Ζιώγαλα που το τραγούδι του "ΒΕΡΟΙΑ ,ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΜΑΓΙΚΗ "πλαισιώνει το τελευταίο μέρος της προβολής..

Μέρα αφιερωμένη στους Ήρωες και στα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Βέροιας

Το πρόγραμμα σήμερα αφιερώθηκε εξ ολοκλήρου στον Μακεδονικό Αγώνα και στους Βαλκανικούς πολέμους..Ετσι το προγραμματισμένο διαγώνισμα δεν έγινε αλλά μετατέθηκε για την Τετάρτη..Αντ΄ αυτού αφιερώσαμε -όπως αναφέραμε- τη σχολική μας μέρα σε δραστηριότητες που αφορούσαν τους αφανείς και γνωστούς ήρωες των αγώνων που διαδραματίστηκαν στην περιοχή μας..Το πρωί στις 10 μεταβήκαμε και τα 3 τμήματα της Ε τάξης στη Λέσχη Αξιωματικών Βέροιας..Εκεί τα παιδιά είδαν φωτογραφικό υλικό και ενημερώθηκαν από έναν αξιωματικό για τους αγώνες στη Μακεδονία και τις εξεγέρσεις της περιοχής, έμαθαν για ήρωες- άγνωστους προς εμάς -Βεροιώτες που πολέμησαν στο πλευρό μεγάλων πολεμιστών του 21 (Παππάς Μ.στο πλευρό του Καραισκάκη ή αγωνιστές στο Μανιάκι)και μετά ταξιδέψαμε νοερά στη λίμνη των Γιαννιτσών όπου δόθηκε η καθοριστική μάχη που μας οδήγησε στην απελευθέρωση.Μετά παρακολουθήσαμε ενα μικρό αφιέρωμα στον Τέλλο Άγρα ο οποίος έγινε πηγή έμπνευσης για το βιβλίο της Πηνελόπης Δέλτα "Στα Μυστικά του Βάλτου"..Επιστρέφοντας στο σχολείο συνεχίσαμε την ξενάγηση στα χρόνια των πολέμων..Οι μαθητές μου με τους μαθητές του Ε3 είδαν ανέκδοτες φωτογραφίες (από το υλικό που μου έδωσε χωρίς καμιά επιφύλαξη   ο κ Γιάννης.Καμπούρης .διευθυντής της ΔΕΠΑΠ Βέροιας όταν έμαθε ότι θα τις χρησιμοποιήσω για να γνωρίσω στα παιδιά τον τόπο τους  και την ιστορία τους και τον ευχαριστώ πολύ για αυτό   ) συζητήσαμε πάνω σε αυτές καθώς τα παιδιά αγνοούσαν πολλά απο το παρελθόν της πόλης αλλά και της  χώρας και βέβαια είναι φυσικό ,καθώς τώρα και κυρίως την επόμενη χρονιά. θα μάθουν την Βυζαντινή και  νεότερη Ιστορία μας(.Μια χαρακτηριστική ερώτηση που μου έκαναν και μου έμεινε ήταν "Αλήθεια είχαμε βασιλιά κυρία στην Ελλάδα?") Μετά ακολούθησε η παρουσίαση ενός ντοκυμαντέρ που δυστυχώς δεν ολοκληρώσαμε και ίσως το παρακολουθήσουμε την Τετάρτη .αφιερωμένο στους Μακεδονομάχους..Συζητήσαμε πάνω σε αυτό και μάλιστα μέσα από τις φωτογραφίες τα παιδιά έμαθαν ότι η πόλη της Βέροιας με τα παραπόρτια των σπιτών  και τις υπόγειες σύραγγές τους  που ένωναν τα σπίτια μεταξύ τους, έσωσε  πολλούς  Μακεδονομάχους καθώς μετακινούνταν από εκεί και έτσι δεν έπεσαν στα χέρια των Οθωμανών αλλά και των Βούλγαρων Κομιτατζήδων..
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Η Βέροια το 1912. Μια ιδιαίτερη κάρτα εποχής, όπου φαίνεται πολύ χαρακτηριστικά η διαμόρφωση της περιοχής στη Μπαρπούτα. Είναι εντυπωσιακό το λιθόστρωτο στο πλάι του Τριποτάμου.

\

Το σπίτι του Σιορμανωλάκη.Πρωτεργάτη της Επιτροπής Μακεδονικού Αγώνα που ιδρύθηκε στη Βέροια

1905.Η ομάδα του Καπετάν Ακρίτα και ο Καπετάν Ακρίτας.Η φωτογραφία χαρίστηκε το 1956 στον τεως Δήμαρχο κύριο Καρατζόγλου με αφορμή την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης..

Οι πρωτεργάτες της Επιτροπής Μακεδονικού Αγώνα στα σκαλοπάτια του Παλιού Μητροπολιτκού Μεγάρου

Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΩΡΟΛΟΓΙΟΥ 1912

Σπάνιο ντοκουμέντο..Η άφιξη του βασιλιά Κωνσταντίνου στη Βέροια κατά την ημέρα της απελευθέρωσης.

Η φωτογραφία συτή είναι 4 χρόνια μετά.1916,Α παγκόσμιος πόλεμος..Μεταφορά πολεμοφοδίων στην Δυτική Μακεδονία..Εντυπωσιάστηκαν οι Γάλλοι από το δύσκολο δρόμο μέχρι την Κοζάνη..Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στην Καστανιά

και μια φωτογραφία που έκανε εντύπωση στα παιδιά.. Μέσα  στις φωτογραφίες  που έχω στο αρχείο μοιυ τα παιδιά παρατήρησαν  κάτι σε αυτή τη φωτο που τραβήχτηκε κατα την επίσκεψη  του βασιλιά Γεώργιου στη Βέροια τον Οκτώβριο του 1936,Αν δεν βρείτε τι παρατήρησαν ,ρωτήστε τα!!!

Σεπτέμβριος του 1916. Η φωτογραφία προέρχεται από τα αρχεία του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.

Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ(μέρος Α)

Σε λίγες μέρες γιορτάζουμε τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης μας από τους Οθωμανούς και τους Βούλγαρους..Τιέχει όμως προηγηθεί? Η Μακεδονία για 5 αιώνες είναι υπό την οθωμανική αυτοκρατορία..Μετά το 1830 που οι Έλληνες αποκτούν την ανεξαρτησία τους , πολλές περιοχές της Ελλάδας είναι ακόμα υπόδουλες..Ξεκινούν επαναστατικές κινήσεις που καταπνίγονται..Με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου η Μακεδονια δίνεται στους Βούλγαρους αλλά αυτό μένει μόνο στα χαρτια.Η ανάγκη των Βούλγαρων να πάρουν πίσω την περιοχή ,οδηγεί σιγά σιγά στον Μακεδονικό αγώνα..Οι Έλληνες έχουν να αντιμετωπίσουν πια, πέρα από τους Οθωμανούς ,και τους Βούλγαρους..Όμως οι Έλληνες δεν φοβούνται τίποτα.Οργανώνονται ομάδες Ελλήνων πολεμιστών που βγαίνουν στα βουνά και στα χωριά της Μακεδονίας..Έρχονται εθελοντές Κρητικοί πολεμιστές για να πολεμήσουν στον αγώνα για την ελευθερία .Ο Θεοτόκης πρωθυπουργός της Ελλάδας ,αποφασίζει να βοηθήσει τη Μακεδονία.Ο Αγώνας πια ξεκινάει και δεν ήταν εύκολος..Το 1912 απελευθερώνεται η Θεσσαλονίκη ,η Βέροια ή Κοζάνη..Ας δούμε την ιστορία μέσα από ένα μικρό ντοκυμαντέρ του Ιδρύματος "Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα"και ας παρακολουθήσουμε την ιστορία των Μακεδονομάχων μέσα από το ομότιτλο ντοκυμαντέρ της εκπομπής "Μηχανή του χρόνου".. ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΙ

Η 'Αφιξη της Ολυμπιακής Φλόγας στη Βέροια

Στις 2 περίπου το μεσημερι έφτασε στην πόλη μας η Ολυμπιακή φλόγα..Αθλητές και αθλήτριες μετέφεραν τη φλόγα ενώ το βωμό άναψε το" χαμογελαστό κορίτσι" η Σοφία Υφαντίδου που θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα αλλά και την πόλη μας στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου..Ακολούθησε η έπαρση της Ολυμπιακής Σημαίας και ο Ύμνος των Αγώνων ενώ ακολουθησε ο Εθνικός 'Υμνος της Μεγάλης Βρετανίας και τέλος ο Εθνικός μας ύμνος..
Σ'υντομες ομιλίες εκφώνισαν η Δημάρχος Βέροιας Χαρούλα Ουσουτζόγλου και ο Εκπρόσωπος της Ολυμπιακής Επιτροπής κ.Ζάνας ο οποίος επεσήμανε ότι η άφιξη της φλόγας στις πόλεις της Ελλάδας δεν στοιχίζει τίποτα για τους 'Ελληνες καθώς τη χορηγία έχουν αναλάβει η Αγγλία και οι χορηγοί των αγώνων και ανέφερε ότι έχουν δοθεί 250000 ευρώ απο τους χορηγούς και τη Δ.Ο.Ε (Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή) για τους αθλητές μας που θα πάρουν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες για τα έξοδά τους στην Αγγλία ..Ιδιαίτερη μνεία έγινε από τον κ.Ζάνα για τον Δημήτριο Βικέλα και τους αθλητές που έχουν τιμήσει την πόλη μας στη διάρκεια των χρόνων..

Μετά την ανταλλαγή δώρων,2 προτομές του στρατηλάτη μας Μεγάλου Αλεξάνδρου που θα μεταφερθούν στην Αγγλία από τη μεριά του Δήμου και η δάδα που δόθηκε απο τη μεριά της Ολυμπιακής Επιτροπής για να μείνει στο γραφείο της Δημαρχίας ,η φλόγα αποχώρησε για την πόλη της Θεσσαλονίκης
Καλή επιτυχία στους αθλητές μας και η φλόγα των Ολυμπιακών Αγώνων ας φέρει τη φλόγα της σύνεσης ,της ανθρωπιάς και της Ελευθερίας σε όλους τους ανθρώπους και τους λαούς του κόσμου..

ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΙ

Ένα μέρος της εργασίας μας αναφέρεται και στο Μακεδονικό αγώνα..Σε τοπικούς ήρωες που άλλοι ήταν ενεργοί Μακεδονομάχοι στις μάχες και άλλοι- όχι λιγότερο άξιοι αναφοράς- βοηθούσαν το ελληνικό σώμα μεταφέροντας πολεμοφόδια και τρόφιμα στην λίμνη των Γιαννιτσών με κίνδυνο της ζωής τους..Ας παρακολουθήσουμε το ντοκυμαντέρ της μηχανής του χρόνου για τον Μακεδονικό αγώνα..100 χρόνια έχουν περάσει απο τη 16η Οκτωβρίου 1912 που η Βέροια και άλλες περιοχές της Μακεδονίας ενώθηκαν με την Ελλάδα..Τιμή και Δόξα σε αυτούς που μας οδήγησαν στην Ελευθερία και ΄μεις μετράμε πια 100 χρόνια ελεύθεροι!!

Η εκπαίδευση των παιδιών στη Βέροια από την περίοδο της Τουρκοκρατίας εως το 1969

Σας δίνουμε μια γέυση απο τη εργασία μας "Οι συνοικίες της Βέροιας και η ζωή των κατοίκων της εως το 1960" πανω στην οποία εργαζόμαστε όλο το χρόνο και θα την παραδώσουμε στην Δημόσια Βιβλιοθήκη Βέροιας στα πλαίσια του εορτασμού των 100 χρόνων από την απελευθέρωσή της στα τέλη Μαίου..Μια εργασία στην οποία αφιερώθηκαν και αφιερώνονται πολλές από τις ελευθερες ώρες μας (αυτό το μέρος είναι αποτέλεσμα της επίσκεψής μας την Μ.Τρίτη στη Βιβλιοθήκη Βέροιας )που αφιερώσαμε ώρες πεζοπορίας για να αναγνωρίσουμε ποιες είναι οι συνοικίες και οι ιδιομορφίες τους , που πήραμε ώρες συνεντεύξεων από κατοίκους αλλά τώρα πια που αποκτά μια μορφή και πραγματικά νιώθουμε περήφανοι όσο περνάει ο καιρός για ό,τι κάνουμε..
Η Βέροια έχει μεγάλη τοπική ιστορία και ειλικρινά χαίρομαι όταν βλέπω τους μαθητές μου να ενθουσιάζονται από το παρελθόν που δεν γνώριζαν

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1969

Η Βέροια κατακτήθηκε το 1430 από τους Οθωμανούς και απο εκεί και πέρα ειναι ελάχιστα τα στοιχεία που έχουμε σχετικά με την εκπάιδευση των παιδιών..

Αναφέρεται και είναι γνωστή μόνο η περίπτωση του Καλλίνικου Μανιού ή Μάνιου(διάκονος) που το 1865 μετά από πρόσκληση του τότε Μητροπολίτη Ιωακείμ ιδρύει σχολείο και βιβλιοθήκη στην πόλη και μάλιστα για να παρακινήσει τους μικρούς και τους μεγάλους να μεταβούν σε αυτό φοιτά και ο ίδιος ως μαθητής.

Σε ένα πρακτικό του 1849 αναφέρεται η επαναλειτουργία της”Ελληνικής Σχολής” και ιδρύεται η “Αλληλοδιδακτική Σχολή” στη Βέροια.

Το 1872 -1875 την ευθύνη των Σχολείων την έχει η εκκλησία του Αγίου Αντωνίου και επειδή δεν αναφέρονται έφοροι σχολείων καταλαβαίνουμε ότι την ευθύνη της λειτουργίας και της συντήρησης είχαν οι επίτροποι της εκκλησίας

Το 1883-1886 λειτούργησαν στη Βέροια με την ευθύνη της Μητρόπολης Νηπιαγωγείο,Δημοτικό,Ελληνικό Σχολείο ,και Παρθεναγωγείο με αρκετούς μαθητές στο καθένα από αυτά..

1888-1889 λειτούργησε στη Βέροια “Αστική Σχολή” με 6 τάξεις αρχικά και με μια προκαταρκτική από το έτος 1892-1893.

1911-1940 η Μητρόπολη συνεχίζει το έργο της και ενισχύει τα σχολεία..

Όλα αυτά τα χρόνια και μεταγενέστερα πέρα από τη Μητρόπολη ενισχύουν τα σχολεία και πολλοί πλούσιοι Βεροιώτες είτε με μεταθάνατον δωρεές είτε ζώντες..

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΒΕΡΟΙΑΣ

Σημαντικές πληροφορίες για την εκπαίδευση των παιδιών παίρνουμε από τους κανονισμούς που εξέδιδαν τα σχολεία της πόλης κυρίως το Γυμνάσιο..Οι κανονισμοί αυτοί άλλαζαν ανάλογα με τις εκάστοτε πολιτικές κυβερνήσεις και ήταν σχεδόν ίδιες και για το Γυμνάσιο Αρρένων αλλά και για το Γυμνάσιο Θηλέων..(Το υλικό είναι από το βιβλίο του Πάυλου Πυρινού “Βεροιώτικα Σημειώματα”Βεροια 2009 εκδοση:βιβλιοπωλείο Πυρινός)

'Στον κανόνισμό του Γυμνασίου Βέροιας του 1931 ισχύουν άρθρα που υπάρχουν ακόμα και σήμερα(εγκαιρη προσέλευση μαθητών,αδικαιολογητες απουσίες ,καθήκοντα εφημερευόντων καθηγητών)αλλά υπάρχουν και άρθα που παραξενέυουντους σημερινούς μαθητές όπως:

“Αρθρο 6οΝ :Κουρά μαθητών

Κρίνει σκόπιμον όπως πάντες οι μαθητές ανεξαιρέτως κείρωσι την κόμην δια μηχανής ,τούτο όμως να συνιστάται εις τους μαθητάς και να εφαρμοζεται ηπίως πως.

ΑΡΘΡΟ 8ον.Παρακολούθησις των μαθητών εκτός σχολείου

Επιβάλλεται να γίνηται παρακολούθησις των μαθητών εκτός σχολείου εναλλάξ υπό των καθηγητών συνεννοούμενων προς τούτο ανά δύο ,ενίοτε και του κ.Γυμνασιάρχου μετά καθηγητών.

ΑΡΘΡΟ 9ον Πηλίκια μαθητών

Να υποχρεωθούν να φέρουν οι μαθηταί πηλίκιον με το σύστημα ως έχει τούτο και τον αριθμό μαθητολογιού ενός εκάστου.

ΑΡΘΡΟ 11

Απαγορεύεται το ποδηλατοδρομείν εκτός των εχόντων ιδιωτικά τοιάυτα ,και τούτων δύναμένων να ποδηλατοδρομώσι μόνον την Κυριακήν και το απόγευμα της Πέμπτης ,εφ όσον τούτο είναι ελέυθερο.Ομοίως απαγορεύεται απολύτως η εις δημοσίους χώρους συμμετοχή των μαθητών και μαθητριών”

Στο άρθρο 10 του κανονισμού του 1935 γίνεται αναφορά και στον εκκλησιασμό των μαθητών κάθε Κυριακή ο οποίος γινόταν ομαδικά..Αναφέρονται λοιπόν τα εξής:

“Ως προς τον εκκλησιασμό των μαθητών ο σύλλογος λαβών υπ όψιν τους κλιματολογικούς όρους της πόλεως ήτοι τας αφθονας χιόνας ,την τρομερήν υγρασίαν ,την ελλιπεστάτην υπόδησιν και ανεπαρκή περιβολή της πλειονότητας των μαθητών,το δριμύ ψύχος ,την απειλήν των εκ των ως άνω λόγων της υγείας των μαθητών αποφασίζει να μη γίνηται ο εκκλησιασμός ομαδικός αλλά να διενεργείαι ούτος απο το σκοπιμώτερον και λογικώτερον καθ όλον το έτος ως εξής:

Εις ορισμένα ημέρας οποίαι του Αγ.Δημητρίου,Αγ. Γεωργίου,Αγ Κωνσταντίνου,Τριών Ιεραρχών ,Ευαγγελισμού και του πολιούχου της πόλης Αγ.Αντωνίου ο εκκλησιασμός να γίνηται ομαδικός εις τον ναόν ,εις ον λειτουργεί ο Σεβ,.Μητροπολίτης Βέροιας δια να παρακολουθούν οι μαθηταί και το θείο κήρυγμα..

Στο ίδιο άρθρο αναφέρεται πως τις υπόλοιπες Κυριακές οι μαθητές θα έπρεπε να πηγαίνουν στις εκκλησίες της συνοικίας τους όπου θα καταγράφονται απο τους καθηγητές του σχολείου ενώ την επόμενη μέρα θα δίνονται τα όνόματα όσων απουσίαζαν στον Γυμνασιάρχη.

1940 ιδρύεται Ιερατική Σχολή στη Βέροια στον Ξενώνα του Ιερού Ναού του Αγίου Αντωνίου

Από εκεί και περα οι κανονισμοί είναι αυτοί που διέπουν την καθημερινότητα των μαθητών

Τα παιδονομικά μέτρα του κανονισμού του γυμνασίου Βέροιας (1951)*

Αναφέρουμε μερικά:

Άρθρον 2ον

Ο μαθητής οφείλει αγάπην,σέβας και υπακοήν εις τους καθηγητάς αυτού ,τον Γυμνασιάρχην ,τον Μητροπολίτην ,και τον κ.Νομάρχη ,ους και χαιρετά πάντοτε

Άρθρον 15ον

Καθ' εκάστην Κυριακή οι μαθηταί θα εκκλησιάζωνται με τη συνοδεία 2 καθηγητών .Η αδικαιολόγητος απουσία των θα λαμβάνεται υπ' όψιν τοσον δια την διαγωγήν αυτών ,όσον και για την βαθμολογία εις το μάθημα των Θρησκευτικών.

Στον κώδικα σχολείων του 1958 βρίσκουμε πάλι άρθρα που οι σημερινοί μαθητές δεν γνωρίζουν

*Αρθρο 4ον '

“Να απονέμη (ο μαθητής)τον προσήκοντα χαιρετισμό εις τους διδάσκοντας δια ζώσης φωνής .....”

*'Αρθρο 6ον

Να κωφεύη προς πάσαν ιδεολογίαν και προπαγάνδα αντίθετον προς τα ιδεώδη της Φυλής μας ,τας Χριστιανικάς αρχάς και τας Εθνικάς Παραδόσεις.

*'Αρθρο 9ον

Απαγορεύεται εις τους μαθητάς να περιφέρωνται ανα τας οδούς πέραν της 8ης εσπερινήςκατα τους Χειμερινούς μήνας και της 9ης Εσπερινής κατα τους θερινούς και να συχνάζουν εις κινηματογράφους ,σφαιριστήρια ,παντός είδους κέντρα ψυχαγωγίας και να καπνίζουν.

Από αναφορά του κ Πυρινού στο βιβλίο του αναφέρεται ότι ο κάθε μαθητής είχε δική του σχολική ταυτότητα και μάλιστα στο πίσω μέρος αναγραφόταν και ο ύμνος του Γυμνασίου και πιστεύω ότι αξίζει να τον παραθέσουμε..

Του Γυμνασίου Βέροιας οι λεβέντες παν μπροστά

προχωρούν γιατί πιστεύουν σε μεγάλα ιδανικά

Στο Θεό,στην Πατρίδα μα και στην Ελευθεριά

θυσιάζουνε τα πάντα ,με τη φλόγα στην καρδιά.

Των παιδιών του Γυμνασίου ένας είναι ο σκοπός

πώς να γίνη ο λαός μας σαν πρωτύτερα τρανός

και ο θείος Παρθενώνας άπλετο να δώση φως

για να πάρει φως και πάλι ο καθείς της γης λαός.

' Οπως αναφέρεται στο βιβλίο του κ.Πυρινού και οι μεταγενέστεροι κανονισμοί των Γυμνασίων(1969)Αρρένων και Θηλέων Βέροιας εκινούντο στο ίδιο μήκος κύματος με τον πρώτο κανονισμό του ΓΥΜΝΑΣΊΟΥ ΤΟΥ 1958.

Τελευταίος Κανονισμός του Γυμνασίου Αρρένων Βέροιας ήταν αυτός του 1969 ο οποίος εκδόθηκε κατα τη δικτατορία..

Τα περισσότερα άρθρα ισχύουν από την δημιουργία του πρώτου κανονισμού , ενώ προσθέτονται και άλλα .'Αξια λόγου και αναφοράς από αυτόν τον κανονισμό είναι τα άρθρα 9 .12 και 13

Αρθρον 9:

Να μη φέρη μεθ΄εαυτού εις το Σχολείον μη εγκεκριμένα παρά του Υπουργέιου Παιδέιας βιβλία και λοιπά έντυπα.

'Αρθρον 12:

Να συμμορφώνεται προς τας αρχάς της Ελληνοχριστιανικής αγωγής ,να εργάζεται δια την επικράτησιν αυτών και να κωφεύη προς πάσαν ιδεολογίαν αντιθέτον προς τα ιδεώση της Φυλής .

'Αρθρον 13

Να μη μετέχη σε συλλόγους ή σωματεία εξαιρέσει των επιτρεπομένων υπό του Υπουργείου Παιδείας ήτοι του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων,και Κατηχητικών Σχολείων ,του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και των αθλητικών Συλλόγων των επιμελούντων υπό την άμεσον εποπτέια των καθηγητών της Σωματικής Αγωγής.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

-*21ος κώδικας του Ιστορικού Αρχείου Βέροιας με τον τίτλο”Βιβλίον Παιδαγωγικών Συνεδρίων του εν Βεροία Γυμνασίου σελ 1-3)

-