Στ αστέρια μου,στους μαθητές μου στους γονείς και συναδέλφους μου..Ένα ιστολόγιο που περιέχει όσα δημιουργούμε και όσα κάνω με αγάπη και σεβασμό στην προσωπικότητα των παιδιών..Γιατί τα παιδιά είναι το μέλλον μας και μεις αυτοί που μπορούμε να κάνουμε τα όνειρά τους πράξη..
Παρασκευή
Η επεξεργασία των θεμάτων Νεοελληνικής Γλώσσας των Πανελληνίων εξετάσεων στο Δημοτικό Σχολείο
Σάββατο
"ΤΑΞΗ 1977" Επιστροφή στο παρελθόν.
Πριν γίνει αυτό βέβαια έγινε με τα παιδιά και για αρκετές μέρες συζήτηση για το πως κάναμε μάθημα εμείς,για τις διαφορές του τότε σχολείου με το σημερινό ενώ διαβάσαμε και κάποια κείμενα (θα σας τα δώσω παρακάτω)σχετικά με το θέμα αυτό δηλαδή του πως ήταν το σχολείο οι τάξεις και το μάθημα κατά το παρελθόν.Είδαμε διάφορες φωτογραφίες από διάφορες περιόδους (ξεκινούσαν από το 1900 περίπου έως σήμερα) φωτογραφίες ενδεικτικές των τάξεων ,του ντυσίματος της εποχής και των δασκάλων.
Επόμενο βήμα ήταν να παρακολουθήσουμε στο σχολείο αποσπάσματα από αγαπημένες ταινίες μου όπως ο "Ψύλλος" και η ταινία που θεωρώ κορυφαία ξένη προσωπικά "Το σκασιαρχείο" που έδωσαν στα παιδιά μια ιδέα του πως ήταν οι τάξεις της εποχής εκείνης μετά τον πόλεμο αλλά και κατά τη δεκαετία του 70 .Συζητήσαμε με τα παιδιά τις σκηνές του σχολείου τον τρόπο των δασκάλων κλπ.
Οι ερωτήσεις απλές .
Τι παρατηρήσατε όσον αφορά τους χώρους.
Τι φοράνε τα παιδιά και γιατί
Ο δάσκαλος πως αντιδρά και γιατί?
Τι έκανε το στομάχι σας να σφιχτεί?
Τι θα κάνατε εσείς στη θέση του κλπ
Μετά την επεξεργασία προχωρήσαμε στην εικονική τάξη με στόχο τη σύγκριση και μόνο του σχολείου του χθες με του σήμερα..Μια μέρα πριν από την έναρξη εξήγησα στα παιδιά πως από την πρώτη στιγμή που θα μπούμε μέσα στην τάξη η τάξη μας γυρίζει πίσω στο παρελθόν .Τους μίλησα για τις τιμωρίες της εποχής και φυσικά για την απαραίτητη βέργα ενώ για να συνηθίσουν τον ήχο δοκιμάσαμε το χάρακα στον αέρα..Κάθε τι είχε προμελετηθεί..Απάντησα σε όλες τους τις απορίες οι οποίες ήταν από το πως θα πρέπει να μαθαίνουν το μάθημα,το πως θα τιμωρούνται και φυσικά αν η βέργα θα προσγειωθεί στα χέρια τους..Οι ερωτήσεις σε αυτό το στάδιο έπεφταν βροχή ενώ επαναλάμβανα συχνά πως δεν υπάρχει περίπτωση να χτυπήσω κανέναν ούτε φυσικά να τα πονέσω και πως ο στόχος μας είναι μόνο να βιώσουν τα συναισθήματα και όχι τον σωματικό πόνο των παιδιών.
Ζήτησα να φορέσουν μπλε ή γαλάζια μπλούζα και τζιν μπλε ή μαύρο παντελόνι ενώ τα κορίτσια θα πρεπε να έχουν μαζεμένα τα μαλλιά τους και να φοράνε και κορδέλες(καθώς δεν υπάρχουν πια ποδιές) ενώ τους τόνισα ότι το παραμικρό γέλιο κατά την εφαρμογή της εικονικής τάξης θα επιφέρει άμεσα την τιμωρία γιατί απλά θα κοροϊδέψουν τη δασκάλα του 1977 και αυτή τέτοια δεν σήκωνε.Επαναλάμβανα στα παιδιά πως αν για οποιοδήποτε λόγο νιώσουν πως δεν αντέξουν θα πρέπει να μου το πουν αμέσως για να σταματήσω αν χρειαστεί το εργαστήρι.Θα πω εδώ πως οι σχέσεις μεταξύ του δασκάλου και των μαθητών για να εφαρμοστεί κάτι τέτοιο θα πρέπει να είναι δομημένες πάνω στην εμπιστοσύνη και στην αποδοχή και τα παιδιά να γνωρίζουν πως ο δάσκαλός τους τα προστατεύει πάντα.
Έτσι και έγινε..Την επόμενη μέρα τα παιδιά ήρθαν όπως το συζητήσαμε.Μάλιστα η μητέρα μαθήτριάς
Ανεβήκαμε στις τάξεις.Τα θρανία ήταν πια ανά δύο.Η βέργα που μας έφερε μια μικρή πάνω στην έδρα)Εγώ ήμουν ήδη στην τάξη.Με το που έμπαινα υιοθέτησα το "ύφος "΄των δασκάλων που είχαν δει στις ταινίες.Που χρόνος και όρεξη να ψιθυρίσουν.Κάναμε το μάθημα όπως τότε.Οι μαθητές μου να γράφουν και εγώ να περιφέρομαι με ένα κόκκινο στυλό.να μιλάνε μεταξύ τους και εγώ να χτυπάω τη βέργα ελαφριά στην παλάμη μου,να τους σηκώνω να πουν όρθιοι μάθημα και να τα αποπαίρνω και αυτά να τα χάνουν και άλλα να βουρκώνουν και να τρομάζουν.Βέβαια όταν έβλεπα πως ένιωθαν άσχημα έλεγα"¨επαναφορά στο σήμερα παιδιά.Να σταματήσουμε εδώ αν δεν μπορείτε"¨και η απάντηση ήταν "όχι κυρία.Απλά πρέπει να ήταν πολύ δύσκολο για εσάς να το ζείτε κάθε μέρα"και έτσι συνεχίζαμε.Πίνακας,τετράδια,σκυμμένα κεφάλια,ελάχιστοι ψίθυροι,φόβος όταν τα σήκωνα να πουν μάθημα χωρίς να σηκώσουν χέρι και όλα όσα είχαμε δει ζωντάνευαν μπροστά τους .Δυο μέρες κράτησε η εικονική τάξη..Δυο μέρες που το χέρι τους πόνεσε να γράφει,δυο μέρες που παρακαλούσαν να μην τα σηκώσω να πουν παπαγαλία ,δύο μέρες που η ησυχία από φόβο της τιμωρίας(που δεν ήταν άλλες από το γραπτό κείμενο:"δεν ξαναμιλάω στην τάξη "40 φορές (είπαμε να μην τα τρελάνουμε αν και εμείς το γράφαμε 200) το να κοιτάς τον τοίχο όρθιος και το να κάθεσαι στο θρανίο του ζωηρού και αγενέστατου μαθητή αλλά και ο ήχος της βέργας που έσχιζε τον αέρα (και αυτό τιμωρία ήταν για αυτά)
Το εργαστήρι τελείωσε την 6η ώρα ενός εφτάωρου που έχουμε.Δεν θα ξεχάσω ποτέ την ανακούφιση των παιδιών και το χαλάρωμα όταν κοιτώντας το ρολόι μου είπα ΄ΤΕΛΟΣ.Επιστρέψαμε" και αμέσως χαμογέλασα ζητώντας να βγάλουν τις κορδέλες και τα αμάνικα .'Περίμενα κάποια δευτερόλεπτα να επιστρέψουν και τα παιδιά πίσω αλλά εκείνον το θόρυβο μετά , εκείνη τη λέξη "ευτυχώς" η φράση "μην ξαναγυρίσει εκείνο το μάθημα"και το σχόλιο της μικρής μου μαθήτριας."Δοξα τω Θεώ κυρία ,ξαναγίνατε άνθρωπος ευτυχώς" δεν θα το ξεχάσω ποτέ.
Από εκεί και πέρα έγινε η επεξεργασία της όλης κατάστασης.Συναισθήματα,συγκρίσεις εκπαιδευτικού του τότε με το σήμερα ,διδακτικής μεθοδολογίας,χαρακτήρα σχολείου (αυταρχικό-Δημοκρατικό) συγκρίσεις του χαρακτήρα της εκπαίδευσης ,όλα ειπώθηκαν και συζητήθηκαν..Καταλήξαμε σε συμπεράσματα του τύπου "Εκείνο το σχολείο εκείνη η σχολική ζωή οδηγούσε στο περιθώριο μαθητές που δεν ανταποκρίνονταν στα μαθήματά τους ","Κρινόσουν ως άνθρωπος από το αν ξέρεις το μάθημα και το βαθμό και όχι από τις δυνατότητές και ικανότητές σου σε άλλα¨","Σε μείωνε τόσο που σκεφτόσουν ότι είσαι ανίκανος και βλάκας","ο σεβασμός του δασκάλου με την συναισθηματική βία που πήγαζε από τις φωνές και τη βέργα δεν ήταν σεβασμός αλλά φόβος που πίσω έκρυβε απέχθεια" ,"το σημερινό σχολείο έχει και δίνει άλλες δυνατότητες στους πιο αδύναμους μαθητές " "ο δάσκαλος είναι καθοδηγητής και όχι ελεγκτής γνώσεων " "ο σεβασμός πηγάζει από το σεβασμό στον εαυτό μας και στους κανόνες".
Η αλήθεια είναι πως τα παιδιά επαναλαμβάνουν πια ακόμα πολλές φορές όταν κάνουμε δραστηριότητες πως είναι τυχερά που έχουν σήμερα αυτό το σχολείο ,αυτούς τους δασκάλους και πως το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να γίνει έτσι που να μπορεί να δίνει περισσότερες ευκαιρίες στα παιδιά για γνώσεις αλλά και κατάρτιση για όσους δεν θέλουν να ακολουθήσουν Πανεπιστημιακή μόρφωση και αυτό για μένα είναι το πιο σημαντικό καθώς πια εκτιμούν τι έχουν και τι τους δίνουμε ..Βέβαια καμιά φορά όταν ψιλοξεφεύγει η κατάσταση στην τάξη η φράση μου"μήπως θα προτιμούσαμε εκείνο το σχολείο?" έχει γίνει πια το δικό μας μέσο επαναφοράς στην τάξη γιατί ακούγεται το κλασικό πια "ΟΧΙ κυρία..Φτου φτου μακριά" οπότε επανερχόμαστε στο κανονικό μας πλαίσιο..Έγινε μάλλον κανόνας συμπεριφοράς της τάξης ως. "ΚΑΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΧΘΕΣ."
Ενδεικτικά κείμενα που διαβάσαμε.
---------------------------------------------------
Τρίτη
Λογική και μαθηματικά.Πως θα βοηθήσετε τα παιδιά για την συλλογιστική πορεία επίλυσης προβλημάτων (και πως γίνεται διαθεματικη προσέγγιση γνωστικών αντικειμένων.)
Επισήμανα:
- Με το που ακούν σε μια προβληματική κατάσταση αριθμούς αντί να βάλουν τη λογική να σκεφτούν τη λύση προσπαθούν επειδή είναι η ώρα των μαθηματικών να λύσουν το πρόβλημα κατευθείαν με πράξεις χωρίς να σκεφτούν ΑΝ μπορούν να το λύσουν
- Δεν σκέφτονται καθόλου το πρόβλημα ή την προβληματική κατάσταση και προτείνουν άμεσα λύσεις θεωρώντας πως οποιος δώσει την πρώτη απάντηση θα πάρει και το μπράβο
- Χρησιμοποιούν ελάχιστα τη σκέψη ως προς τις πιθανές λύσεις..
- Πιστεύουν ότι η λογική υπάγεται στη γλώσσα και όχι στα μαθηματικά
- Ξεχνούν πως τα μαθηματικά ως κώδικας περιλαμβάνει λέξεις και σύμβολα και αυτά τα δύο πρέπει να συνυπολογίζονται στην επίλυση ενός προβλήματος..
Αποφάσισα λοιπόν να τους δείξω το πως θα πρέπει να σκέφτονται..λογικά ακολουθώντας μαθηματική συλλογιστική.Μιλαμε για 12 χρονα παιδιά και σίγουρα ο τρόπος με τον οποίο μπορείς να κάνεις κάτι τέτοιο είναι μέσω του Θεατρικού παιχνιδιού -βιωματικού..
Μαθηματική λογική λοιπόν και απόδειξη ή επιλυση.
Έδωσα στα παιδιά 4 προβληματικές καταστάσεις 4 προτάσεις 4 θέματα (όπως θέλετε διατυπώστε το)
Οι προβληματικές καταστάσεις ή αλλιώς μαθηματικές προτάσεις ενώ συντακτικά είναι ορθές στα μαθηματικά μπορεί να ναι αληθείς ή ψευδείς.Αυτό το επισήμανα πριν από την έναρξη των εργασιών στις ομάδες .Βέβαια κάθε προβληματική κατάσταση την αποδεχθήκαμε ως αληθή ακόμα και αν η μία ομάδα είχε θέμα την πρόβλεψη σεισμού κάτι που δεν είναι εφικτό και αληθινό ακόμα.
Δόθηκαν λοιπόν οι 4 καταστάσεις που έπρεπε να δώσουν προτάσεις και λύσεις.Η μία ομάδα έιχε να ασχοληθεί με την εισβολή ξένων δυνάμεων στη χώρα,η δεύτερη με πιθανούς εμπρησμούς στον ορεινό όγκο της Πίνδου,η τρίτη με μεταλλαγμένα προϊόντα που εισήλθαν στην αγορά και η 4 με την προβλεψη που έχει γίνει ήδη για σεισμό σε τρία νησιά της Ελλάδας.Για να μην πιεστούν τα παιδιά ,μετέτρεψα την τάξη σε...κέντρο αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και ταυτόχρονα εγώ είχα το ρόλο ...δημοοσιογράφου συντονιστή στο στούντιο του...κέντρου.
Αμέσως ξεκίνησαν την επεξεργασία των δεδομένων.Ακούστηκαν εφικτές και μη εφικτές λύσεις τις οποίες κατέγραψα (θα συζητούσαμε μετά τη σύνδεσή τους με τη λογική σκέψη) και τους άφησα αρκετή ώρα να επεξεργαστούν τα δεδομένα και όλα τα σενάρια που επρεπε να αντιμετωπίσουν αλλά και πως..
Αφού τελείωσαν την επεξεργασία η κάθε ομάδα παρουσίασε στην...τηλεόραση το πρόβλημα τις λύσεις και το συμπέρασμά της..
Αμέσως μετά ήρθε η δική μου σειρά.Σαν εκπαιδευτικός εστίασα στα θέματα που με ενδιέφεραν .Πρωτα η λογική σκέψη και αλληλουχία. Προσπάθησα να ξεκινήσω με τις ερωτήσεις που θα τους έδειχναν τι πρέπει να κάνουν.(δίνω με λίγα λόγια το τι απαντούσαν σε κάθε ερώτηση)
-Τι είχαν ως θέμα -πρόταση?
Μια προβληματική κατάσταση
-Τι έκαναν μετά?
Δόθηκαν αμέσως λύσεις.
-Εφικτές ή μή
(οι πρώτες χωρίς επεξεργασία μη εφικτές και χωρίς χρήση της λογικής και της πραγματικότητας)
-Τι έκαναν μετά?
Σκέφτηκαν ξανά τα δεδομένα και τι τους δίνετε καθώς πολλές λύσεις ήταν ανέφικτες
-Επόμενο στάδιο?
καταγραφή λύσεων και προτάσεων για να επιλυθεί το πρόβλημα
-Με τι έκλεισαν στο τέλος
Συμπέρασμα
Αυτά όλα παρουσιάστηκαν στα παιδιά ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ για τα μαθηματικά προβληματα.
Τι ΚΆΝΟΥΜΕ ΠΡΩΤΑ
(κατανοούμε το πρόβλημα)
Κατόπιν τι πρέπει να κάνουμε?
(ακούστηκε αμέσως το ότι προχωράμε σε λύσεις.Ευτυχώς υπήρξαν μαθητές που απάντησαν πως κάνουμε έλεγχο των δεδομένων για να δούμε αν ισχύει ή όχι το πρόβλημα δηλαδή αν μπορεί να λυθεί ή όχι και έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να πω πως πριν απο την επίλυση κάνουμε έλεγχο των δεδομένων με στόχο να σκεφτούμε την προβληματική κατάσταση και να δώσουμε πιθανές λύσεις)
Επόμενο βήμα
- Τι ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ σε σχέση με το πρόβλημα και επεξεργασία όλων των δεδομένων
- Αρνηση ή μη προτάσεων .Απορρίπτονται ή εγκρίνονται πιθανές λύσεις ως πραγματοποιήσιμες ή μη εφκτές(αρνηση προτάσεων ως μη αληθείς)
- Καταγραφή λύσεων -έλεγχος τους
- Παρουσίαση λύσεων
- Συμπέρασμα

Αυτό που με ενδιέφερε πρώτιστα είναι να επεξεργάζονται τα δεδομένα ΠΡΙΝ ΑΠΑΝΤΗΣΟΥΝ με
λογική αλληλουχία ..Και αυτό παρουσιάστηκε στο τέλος
- Πρώτα έχω το πρόβλημα
- Μετά επεξεργάζομαι και σκέφτομαι αν μπορώ να δώσω λύση βάση των δεδομένων
- Δίνω τις πιθανές σκέψεις που πρέπει να κάνω
- αποκλείω αυτές που δεν ισχύουν
- ελέγχω τι ζητάει το πρόβλημα έχοντας μπροστά μου τα δεδομένα
- προχωράω στις πράξεις -προτάσεις και τις καταγράφω
- παρουσιάζω
- κλείνω με συμπέρασμα'
Αφού ο πρώτος μου στόχος επιτεύχθηκε προχωρήσαμε στο δεύτερο που ήταν ο γλωσσικός αλλά άρρηκτα συνδεδεμένος με το μέρος της παρουσίασης της προβληματικής κατάστασης .
- Περίσταση επικοινωνίας και ύφος
- πλάγιος και ευθύς λόγος
- αφήγηση- περιγραφή-εντολές
- χρήση κατάλληλου λεξιλογίου
- εξωγλωσσικά στοιχεία
- Επιχειρήματα
- Επεξεργασία
- προστακτική και χρήση υποθετικού λόγου
- τα οποία εντόπισαν τα παιδιά με τις κατάλληλες ερωτήσεις
Τέλος αναφέρθηκα στο τι έγινε σήμερα και ποια γνωστικά αντικείμενα επεξεργάστηκαν αβίαστα (χρησιμοποίησαν και βιβλία της βιβλιοθήκης που εχω στην τάξη μου με πιο εξειδικευμένο λεξιλόγιο ειδικά η ομάδα που χειρίστηκε την είσοδο στην αγορά μεταλλαγμένων προϊόντων)
- Μαθηματικά και επίλυση προβλημάτων
- Γλώσσα
- Κοινωνική και πολιτική αγωγή(αναφέρθηκαν στην κοινωνική προστασία,το ρόλο των Υπουργείων και έδωσαν τον ρόλο του κράτους και του πρωθυπουργού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης)
- Περιβαλλοντική αγωγή
- Γεωγραφία (μελέτη χάρτη)
- Φυσικη-βιολογία
- Θεατρική αγωγή.
Θεωρώ πως σήμερα τα παιδιά μπήκαν σε μια άλλη οπτική πλευρά του τρόπου με τον οποίο πρέπει να χειρίζονται τα μαθηματικά προβλήματα.Αυτό που μένει είναι να το δούμε στην πράξη..
Τετάρτη
Διαθεματική προσεγγιση στο μάθημα της γλώσσας "η φίλη μας η θάλασσα"
Πέρα λοιπόν από τη γνωριμία με το διαδικτυακό και έντυπο άρθρο,μέσα από το κείμενο μπορείς να πάρεις αφορμή να ασχοληθείς στα μαθηματικά με το εμβαδόν καθώς δίνει μήκος και πλάτος της πετρελαιοκηλίδας οπότε μπορείς να εξηγήσεις τι σημαίνει "κάλυψη επιφάνειας" και φυσικά πως την βρίσκουμε(μέτρηση επιφάνειας) καθώς και ποια είναι η μονάδα μέτρησης της.(πρώτη επαφή με τη μονάδα μέτρησης χωρίς να επεκταθείς στη διδασκαλία της(υποδιαιρέσεις κλπ))
Στη φυσική μπορείς να διδάξεις για το πετρέλαιο,τη διύλισή του ,τι είναι "κλασματική απόσταξη" πετρελαίου,τα παράγωγά του κλπ..Μπορεί να ανήκει στην ύλη της ΣΤ τάξης αλλά αυτό δεν εμποδίζει το δάσκαλο να τα φέρει σε επαφή με το "μαύρο Χρυσό" ..Επίσης σου δίνεται η ευκαιρία να διδάξεις τα είδη ενέργειας και τη χρήση τους...Έχεις 2 στοιχεία..Θάλασσα -υγρό στοιχείο-νερό και το πετρέλαιο..Ετσι τα παιδιά μπορούν να μάθουν για την ενέργεια ,τα είδη της να εξειδικεύσεις και να μιλήσεις για τη χημική ενέργεια, και ανοίγοντάς το λίγο να μιλήσεις για την υδροηλεκτρική αλλά και την προσπάθεια των επιστημόνων να χρησιμοποιήσουν για παραγωγή ενέργειας τα θαλάσσια ρεύματα αλλά και τα κύματα..
Ιστορία ,αν και δεν υπάρχει αντίστοιχο μάθημα στην Ε τάξη, στη διαθεματική προσέγγιση μπορείς να εξηγήσεις την ιστορία της δημιουργίας του πετρελαίου,να μιλήσεις για τις περιόδους δημιουργίας της γης μέχρι τη σημερινή της μορφή,για την εξέλιξη της ζωής,κλπ..(παλαιοντολογία)..
Περιβαλλοντική αγωγή ,μπορείς να συζητήσεις με τα παιδιά για την καταστροφή που μπορεί να προκαλέσει μια πετρελαιοκηλίδα όχι μόνο για το θαλάσσιο οικοσύστημα αλλά και για τις επιπτώσεις στον άνθρωπο αλλά και για το πως περιορίζεται μία πετρελαιοκηλίδα για να μην προκαλέσει ανεπανόρθωτες οικολογικές καταστροφές..
Στη γλώσσα μπορείς να διδαξεις το άρθρο σαν κειμενικό είδος αλλά εγώ προσωπικά δεν το έκανα διότι ακόμα είμαστε στην προσάγγιση της δομής της αφήγησης και της περίληψης οπότε δεν θέλησα να "φορτώσω" τα παιδιά και με τον τρόπο συγγραφής άρθρων..Αυτό θα το κάνουμε αργότερα..
Υποστηρικτικά βίντεο Διδασκαλίας..
τεκτονικές πλάκες..το ταξίδι των Ηπείρων Η δημιουργία του πετρελαίου πετρελαιοκηλίδα-καταστροφή.. εμβαδόν-μέτρηση επιφάνειας
Παρασκευή
Όταν τα παιδιά εκφράζονται...ποιος τα πιάνει!!!
4 Oμαδες 2 θέματα
Μια τρίτη ομάδα κρίνει ποια ομάδα πείθει.
ΣΤΟΧΟΙ
ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΝΑ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΜΕΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ..
ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΣΥΝΕΧΗ ΛΟΓΟ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ
ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΥΝ ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ ΣΕ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ
ΝΑ ΑΠΟΚΤΗΣΟΥΝ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ
ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΟΤΙ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΜΑΛΩΝΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΔΙΑΠΛΗΚΤΙΖΕΣΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΣΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΣΟΥ
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ
Υποτίθεται ότι τα παιδιά βρίσκονται σε μια τηλεοπτική εκπομπή..Υποδύθηκαν ρόλους ενηλίκων σε μια ευθεία αντιπαράθεση..Τα θέματα που δόθηκαν ήταν : "πειράματα σε ζώα"και "ανάπλαση δημοτικού χώρου".
Η μία ομάδα θα ήταν υπέρ και η άλλη κατά..
Τα θέματα δεν τα ήξεραν μέχρι εκείνη τη στιγμή..΄Ηθελα να δω τις δικές τους απόψεις.τον τρόπο εκφρασής τους,το πως αντιμετωπίζουν σοβαρά θέματα oπότε δεν τα έδωσα για επεξεργασία στο σπίτι.
Είχαν στη διάθεσή τους μισή ώρα περίπου να συνεργαστούν, να επεξεργαστουν ιδέες χωρίς να τις κάνουν ενιαίο και δομημένο κείμενο και ταυτόχρονα να βρουν τρόπο να μας πείσουν χρησιμοποιώντας μεθόδους πειθούς..
Εδώ θα πω ότι ανησυχούσα για το ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα..Δεν είχαν ξανακάνει τέτοιου είδους δραστηριότητα και δεν ήξερα αν μπορούσαν να το χειριστούν αλλά δεν είχα παρά να περιμένω να δω το αποτέλεσμα..
Όταν πέρασε το μισάωρο και ξεκινήσαμε τα θρανία τοποθετήθηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε η μία ομάδα να βλέπει την αλλη..
ΠΡΏΤΟ ΘΕΜΑ:ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ
Η μια ομάδα ήθελε να μετατρέψει ένα χώρο(βάλαμε το χώρο που βρίσκεται στη γέφυρα του Προμηθέα)σε χώρο αναψυχής..
Η άλλη ομάδα ανησυχούσε για το περιβάλλον της περιοχής αυτής και το τι θα συνέβαινε΄..Εγώ είχα το ρόλο του "από μηχανής θεού" συντονίστρια του debate..' Οταν "κόλλησαν "απλά έκανα μια ερώτηση και ξεμπλοκάρε η κατάσταση..
Τα παιδιά άψογα..Κρατούσαν επίπεδο και η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν εκφραστικά σωστή ενώ χρησιμοποιούσαν επιχειρήματα...
Γινόταν προσπάθεια να τα βρούν.Ειχαν κοινό στόχο..ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ..Η ομάδα που ήθελε να πείσει για την ανάπλαση χρησιμοποιούσε αθελά της την επίκληση στο συναίσθημα..
Προτάθηκαν λύσεις όπως να διατηρηθούν δέντρα και ανάμεσά τους να γίνουν θέσεις πάρκιγκ,να χρησιμοποιήσουν ξύλο για
τη δημιουργία παιδικής χαρά και ξύλινα κάγκελα στις όχθες και ότι μικροεπιχειρήσειςπου θα έμπαιναν στο χώρο θα στεγάζονταν σε ομοιόμορφα ξύλινα οικήματα..
Η αντίπαλη ομάδα φάνηκε πως πείστηκε αλλά ζήτησαν χρόνο πριν ανακοινώσουν την επίσημη απόφαση τους..
ΔΕΥΤΕΡΟ ΘΕΜΑ:ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΕ ΖΩΑ
Απόψεις πάλι υπέρ και κατά..Το πιο δύσκολο όμως για την ομάδα που υποστήριζε το θέμα ήταν ότι στην πραγματικότητα ήταν αντίθετοι..Οπότε εδώ χρειαστηκαν λίγο τη βοήθείά μου..ΕΙχε όμως αυτό και ένα αποτέλεσμα..Μπήκαν στη θέση ενός ανθρώπου με αντίθετη άποψη .
Εδώ και από τις 2 πλευρές γινόταν επίκληση στην αυθεντία.Χρησιμοποιούσαν σαν βάση νόμους ,τέθηκαν προτάσεις με επιχειρήματα και με βάση την υγεία αλλά υπήρξαν και διαξιφισμοί..
Σ ε αυτό το debate δεν υπήρξε θέμα συμβιβασμού..Η βαση και των 2 ,που ήταν η μέθοδος για ιατρικά πειράματα, ξεκινούσε από τα πιστεύω της κάθε ομάδας για τα ζώα ,..
ΤΟ ΤΕΛΟΣ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
-Η τρίτη ομάδα κρατώντας σημειώσεις είπε ποιος τους έπεισε και γιατί..Ανέφεραν ότι τους έπεισε ο τρόπος ,τα επιχειρήματα και ο τρόπος που στηριξε τη θέση της η κάθε ομάδα...Στο πρώτο debate επέλεξαν την ομάδα που ήταν υπέρ της ανάπλασης και στο δεύτερο την ομάδα που στήριξε το να μη γίνονται πειράματα σε ζώα..Σε αυτή την περίπωση(2η) επέκτεινα το θέμα ρωτώντας "ποια θα πρέπει να είναι η επόμενη κίνηση"Απάντησαν να σταλεί ένα γράμμα με τη θεση" κατά" σε διάφορους φορείς''..
-Η προσήλωση όλων των παιδιών ήταν μοναδική..Προσπαθούσαν κάποιες στιγμές σαν θεατές να θέσουν ερωτήματα ή να στηρίξουν απόψεις και άλλοτε παρακολουθούσαν σιωπηλοί το κάθε θέμα.Ήταν πραγματικά μια άλλη εμπειρία.
-Προσωπικά κράτησα 3 πράγματα..'Οτι έχουν ανάγκη να εμπλέκονται σε τέτοιες διαδικασίες,ότι έχουν άποψη απλά χρειαζονται δουλειά για να μάθουν να την υπερασπίζονται και ότι έχουν ιδέες και γνώσεις που θα μας εκπλήξουν ευχάριστα αν μάθουμε να τα ακούμε..Εμένα προσωπικά όλοι/ες τους χτες με εξέπληξαν ευχάριστα και οι στόχοι που είχα θέσει φάνηκε ότι επιτεύχθηκαν.
Ένα μεγάλο Μπράβο στους μαθητές μου λοιπόν και πραγματικά θα ζητήσω από όλους εσάς τους γονείς να το πείτε επίσης γιατί το αξίζουν.
Τρίτη
Πορεία και αξιολόγηση του διαθεματικού σχεδίου μαθήματος "Πυρηνική Ενέργεια"
Τελικά το σχέδιο εργασίας βγήκε σε 2 μέρες..Χτες και σήμερα..
τόσο σκληρές και να περιορίζονται στις καταστροφές των πόλεων και των περιοχών..Στο επόμενο βήμα αναφερθήκαμε στα αποτελέσματα που είχαν οι εκρήξεις στους πυρηνικούς αντιδραστήρες στο Τσέρνομπιλ (Έχουμε παρακολουθήσει το ντοκυμαντέρ) και στη Φουκουσίμα για το ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον ενώ αναφερθήκαμε και στο πως θα προφυλαχτούμε αν υπάρξει συναγερμός για διαρροή ραδιενέργειας

Το ένα θα ήταν" εντάξει" ως προς τις προδιαγραφές για τη χρήση και εκμετάλευση της πυρηνικής ενέργειας τόσο ως προς το μηχανικό μέρος όσο και ως προς την ασφάλεια των υπαλλήλων ενώ το δεύτερο θα παρουσίαζε προβλήματα τα οποία θα έπρεπε να τα εντοπίσουν και να τα αναφέρουν..
Κυριακή
Η χρήση της Πυρηνικής ενέργειας(ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΔΙΗΜΕΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ)
Το διαθεματικό σχέδιο εργασίας -κατά την άποψή μου -είναι πιο εύκολο και πιο ευέλικτο για μένα την ίδια αφού σαν εκπαιδευτικό δεν με καθηλώνει στον παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας αλλά μου δίνει την ευκαιρία να κινηθώ μέσα σε πολλά μαθήματα ταυτόχρονα ενώ βοηθάει και τους μαθητές μου να μάθουν πιο εύκολα αυτό που με τον παραδοσιακό
τρόπο θα τα πιο ανιαρό και ανούσιο καθώς χρησιμοποιούνται σαν πηγές όχι μόνο βιβλία αλλά dvd ,άρθρα εφημερίδων,ηλεκτρονικοί υπολογιστές αλλά και το πιο σημαντικό η συνεργασία των παιδιών μέσα σε ομάδες ..
Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΤΑΞΗ: ΕΚΤΗ
ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ
ΣΚΟΠΌΣ
ΤΟ Διαθεματικό αυτό πρόγραμμα προτείνεται για να κατανοήσουν οι μαθητές τους κινδύνους της μη ελεγχόμενης χρήσης της πυρηνικής ενέργειας και τις επιπτώσεις μια πιθανής έκρηξης σε πυρηνικά εργοστάσια όχι μόνο για το οικοσύστημα της περιοχής αλλά και τις συνέπειες για όλη τη γη.
ΣΤΟΧΟΙ
*Μέσα απο απλά παραδείγματα να κατανοήσουν τις έννοιες πυρήνας,άτομο,σύντηξη,σχάση
*Να μάθουν την ιστορία και το πως φτάσαμε στην παραγωγή πυρηνικής ενέργειας
*Να μάθουν για τις επιπτώσεις που είχε η ρίψη των ατομικών βομβών στην Ιαπωνία κατά το Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1945) και πως άλλαξαν τον ρου της ιστορίας
*Να δημιουργήσουν στατιστικά στοιχεία από τις καταστροφές που προκάλεσε η χρήση της
*Να αναπτύξουν τα ίδια τα παιδιά άποψη σχετικά με το αν πρέπει ή όχι να γίνεται χρήση της πυρηνικής ενέργειας
*Να μάθουν να χρησιμοποιούν πηγές
Στο πυρηνικό εργοστάσιο, για να θερμάνουν το νερό που θα μας δώσει τον ατμό χρησιμοποιούν την ενέργεια που απελευθερώνεται κατά την σχάση του Ουρανίου. Το Ουράνιο το βρίσκουμε στην φύση, όμως δεν μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε ως καύσιμο στους αντιδραστήρες τόσο εύκολα. Πρέπει πρώτα να το απομονώσουμε από τα υπόλοιπα πετρώματα, και έπειτα να το εμπλουτίσουμε με ένα συγκεκριμένο ισότοπο του ,το U-235 . Αφού κάνουμε αυτή τη διαδικασία, το Ουράνιο μπαίνει σε μεγάλους κυλίνδρους οι οποίοι βυθίζονται σε νερό, το οποίο βοηθά και στην μεταφορά της θερμότητας αλλά και για την σχάση των πυρήνων του Ουρανίου.
![]() |




Την πρόθεσή της να γίνει η πρώτη μεγάλη βιομηχανοποιημένη δύναμη που αδρανοποιεί τα πυρηνικά της εργοστάσια, εγκαταλείποντας την ατομική ενέργεια, ανακοίνωσε σήμερα η Γερμανία, με ένα σχέδιο σταδιακής κατάργησης που θα ολοκληρωθεί το 2022. Πιο αναλυτικά, ξένα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν, ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος Norbert Roettgen ανακοίνωσε την απόφαση του κεντροδεξιού συνασπισμού, η οποία λήφθηκε με αφορμή την πυρηνική καταστροφή της Ιαπωνίας και χαρακτηρίζεται «μη αναστρέψιμη».
Ο Roettgen υπογράμμισε η συντριπτική πλειονότητα των 17 γερμανικών αντιδραστήρων θα τεθεί εκτός λειτουργίας έως το τέλος του 2011. Σήμερα οχτώ από αυτούς έχουν ήδη βγει από το δίκτυο ηλεκτρισμού. Μετά την πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα τον Μάρτιο, η Merkel αποφάσισε την άμεση διακοπή μίας σειράς από τους παλαιότερους πυρηνικούς σταθμούς και ξεκίνησε διάλογο για την εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας, ο οποίος θα ολοκληρωθεί με επίσημη απόφαση του υπουργικού συμβουλίου στις 6 Ιουνίου.
Επτά από τους αδρανείς πυρηνικούς αντιδραστήρες είναι από τους παλαιότερους της χώρας, τους οποίους η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έκλεισε για τρεις μήνες, έτσι ώστε να πραγματοποιηθούν έλεγχοι ασφαλείας, στον απόηχο της πυρηνικής καταστροφής της Φουκουσίμα.
Ο όγδοος αντιδραστήρας ανήκει στο εργοστάσιο Kruemmel, στη βόρεια Γερμανίας και βρίσκεται σε αδράνεια εδώ και πολλά χρόνια λόγω τεχνικών προβλημάτων. Ο Roettgen τόνισε σήμερα ότι κανένας από τους οκτώ δεν πρόκειται να επαναλειτουργήσει.
Πρόκειται για στροφή 180 μοιρών για την Angela Merkel, η οποία το 2010 αποφάσισε να παρατείνει τη ζωή των 17 αντιδραστήρων της χώρας κατά 12 χρόνια. Η απόφαση αυτή δεν είχε πολλούς υποστηρικτές στη Γερμανία, ακόμη και πριν το σεισμό-γίγαντα του Μαρτίου στην Ιαπωνία, που προκάλεσε καταστροφές στο πυρηνικό εργοστάσιο Daiichi.
Στις 23 Μαρτίου, η Γερμανίδα καγκελάριος είχε δηλώσει ότι “όσο πιο νωρίς βγούμε από την πυρηνική ενέργεια, τόσο το καλύτερο”.
Πηγή: www.capital.gr
τον πλανήτη, μετά εκείνη στο Τσερνόμπιλ, αυτήν που έγινε το Μάρτιο στη Φουκουσίμα.
Στο «στόχαστρο» των συντακτών του ανωτέρω πορίσματος είναι ο φορέας Tokyo Electric power (Tepco), που λειτουργεί την ιαπωνική πυρηνική μονάδα στη Φουκουσίμα, όπου συνέβη νωρίς φέτος την άνοιξη η καταστροφή, από κοινού με την κυβέρνηση στο Τόκιο.
Η τελευταία ελέγχεται «για λάθη που διέπραξε, τόσο προ, όσο και μετά απ το πυρηνικό δυστύχημα» της 11ης Μαρτίου και, πλέον συγκεκριμένα για τις μη τηρούμενες (προληπτικού χαρακτήρα) διαδικασίες, για ανυπαρξία μηχανισμών παρεμπόδισης τέτοιας κλίμακας επιπτώσεων, για την κακή ποιότητα της ενημέρωσης των πολιτών, όσον αφορά το δυστύχημα, όπως και για εμφανή έλλεψη συντονισμού των κυβερνητικών υπηρεσιών μεταγενέστερα, με δραματικές επιπτώσεις για τον ιαπωνικό πληθυσμό».
Η διεύθυνση της Tepco στο πόρισμα καυτηριάζεται ιδίως για την ανακοίνωση, που εξέδωσε λίγες μέρες μετά την 11η Μαρτίου, ότι «δεν τής ήταν δυνατόν να έχει προετοιμαστεί για μια κατάσταση, η οποία ήταν αδιανόητο ότι θα συμβεί».
ΠΑΡΑΜΥΘΙ, Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ
Οι βαρόνοι των πυρηνικών
Με τις εν εξελίξει αυστηρές -θέλουμε να πιστεύουμε- αναλύσεις των άλλων ευρωπαϊκών χωρών και τις εδώ δειγματοληψίες της ΕΕΑΕ, με το δίκτυο των συνεργαζόμενων εργαστηρίων, σε νερό, βροχή, χόρτα, γάλα, πόσιμο νερό, για την ανίχνευση ραδιενέργειας, φωτίζουμε μια ακόμα πτυχή στο ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας που συνοψίζεται στη φράση: Τεχνολογία και κοιτάσματα.
Ή αλλιώς, στο όνομα της «ενεργειακής ανεξαρτησίας» (μέσω της πυρηνικής ενέργειας) πως λίγες χώρες, που διαθέτουν την τεχνογνωσία και την τεχνολογία, σέρνουν και εξαρτούν από το άρμα τους εκείνες που επιχειρούν να «χτίσουν» αντιδραστήρες, πυρηνικούς σταθμούς δηλαδή, που θα δουλεύουν με «στοιχεία» τα οποία προέρχονται από κοιτάσματα ουρανίου, που επίσης έχουν λίγα κράτη.
Η τεχνολογία των πυρηνικών έχει αναπτυχθεί σε λίγες μόνο χώρες (Γαλλία, ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδάς κ.τ.λ.), με αποτέλεσμα η χώρα που αποκτάει πυρηνικό πρόγραμμα να βρίσκεται εξαρτημένη για την παροχή τεχνογνωσίας, εξαρτημάτων αλλά και διαχείρισης των πυρηνικών σταθμών από τις χώρες-κηδεμόνες, λέει ο Τάκης Γρηγορίου, υπεύθυνος των εκστρατειών της Greenpeace για το κλίμα και την ενέργεια.
Η Τουρκία
«Για παράδειγμα, η απόφαση της Τουρκίας να αποκτήσει πυρηνικό πρόγραμμα είναι προϊόν διακρατικής συμφωνίας με τη ρωσική κυβέρνηση. Βάσει της συμφωνίας, η ρωσική Rosatom θα κατασκευάσει και θα διαχειρίζεται τη λειτουργία του σταθμού στο Ακούγιου, ενώ η κυβέρνηση της Τουρκίας θα αγοράζει την παραγόμενη κιλοβατώρα 12,3 cents/ kWh, δηλαδή 4 φορές περίπου πιο ακριβά από τη μέση παραγόμενη κιλοβατώρα σήμερα στην Τουρκία».
Επιπλέον, συνεχίζει ο ίδιος, «όπως συμβαίνει συχνά με τον άνθρακα, αλλά και με άλλα πολύτιμα ορυκτά και μέταλλα, η διαδικασία εξόρυξης ουρανίου σχετίζεται με άσχημες αποικιοκρατικές πρακτικές, υποβάθμιση του περιβάλλοντος και καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε φτωχές και αναπτυσσόμενες χώρες. Το 2010, η Greenpeace έπειτα από έρευνα στον Νίγηρα, δημοσίευσε έκθεση στην οποία παρουσιάζονται οι επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις τοπικές κοινότητες στη χώρα του Νίγηρα, από τη λειτουργία των ορυχείων εξόρυξης ουρανίου της γαλλικής Areva».
Ασφάλεια
Επί της ουσίας, «καμία από τις χώρες που επέλεξαν κατά τη δεκαετία του '70 τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας, με το επιχείρημα της ενεργειακής ανεξαρτησίας, όπως η Γαλλία και η Ιαπωνία, δεν έχουν εξασφαλίσει ενεργειακή ασφάλεια, που έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι τα αποθέματα του ουρανίου είναι συγκεντρωμένα σε λίγες μόλις χώρες.
»Για την ακρίβεια, τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων αποθεμάτων βρίσκονται σε μόλις πέντε κράτη: Καναδάς, Αυστραλία, Καζακστάν, Νίγηρας και Ρωσία. Στη Ρωσία, μάλιστα, τα κοιτάσματα αναμένεται να έχουν εξαντληθεί μέσα στη δεκαετία που διανύουμε, ενώ ήδη δεν φτάνουν να καλύψουν την εγχώρια ζήτηση, με αποτέλεσμα η Ρωσία να εισάγει ουράνιο».
Μπλόφα
Εξάρτηση υπάρχει και από το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο κ.λπ., μόνο που στην προκειμένη περίπτωση ένα από τα επιχειρήματα των πυρηνικών λόμπι είναι και η «ενεργειακή ανεξαρτησία», που αποκτά όποιος επιλέξει πυρηνική ενέργεια. Εδώ είναι η μπλόφα.
Διότι γνωρίζουμε, και πολύ καλά μάλιστα, τι σημαίνει πετρέλαιο. Το βιώνουμε, και σήμερα, έστω και από τις τηλεοράσεις, που έναν πόλεμο στο βόρειο τμήμα της Αφρικής τον παρακολουθούμε σαν ένα ακόμα σόου ή, αν προτιμάτε, ένα ριάλιτι φευ.
-Αυτά τα κείμενα σε ποιο είδος ανήκουν?
-Ποια είναι τα κύρια στοιχεία του άρθρου?
Ζητάω από την πρώτη ομάδα να γράψει ένα άρθρο προς τις άλλες χώρες που χρησιμοποιούν πυρηνικά- χρησιμοποιώντας τα στοιχεία που έχουν- να μη σταματήσει η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας..Θα τους δοθεί και το κείμενο με τα θετικά της..Αυτό γίνεται γιατί καθώς είναι επηρεασμένα από τα αρνητικά θα πρέπει να αλλάξουν στάση και να συγκρουστούν μέσα τους ώστε να κατανοήσουν ότι πολλοί έχουν αντίθετες απόψεις και θα πρέπει να μάθουμε να τις δεχόμαστε ακόμα και αν δεν συμφωνούμε μαζί τους για το λόγο ότι όλοι δεν είμαστε ίδιοι
Ένας συναγερμός ραδιενέργειας γίνεται με τη βοήθεια ενός παγκόσμιου σήματος συναγερμού σε περίπτωση που έχει συμβεί διαρροή ραδιενέργειας. Όλοι πρέπει να ξέρουμε πώς να προστατευθούμε από την ακτινοβολία αν ακούσουμε μια προειδοποίηση ή συναγερμό ραδιενέργειας.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ:
Μπείτε μέσα γρήγορα. Όσους περισσότερους τοίχους έχετε γύρω σας τόσο καλύτερα είστε προστατευμένοι, γι αυτό ένα αντιαεροπορικό καταφύγιο είναι η καλύτερη λύση. Αν είναι απολύτως απαραίτητο να βγείτε έξω, πρέπει να φορέσετε ρούχα που να καλύπτουν το δέρμα σας, να είναι εφαρμοστά, και να καθαρίζονται εύκολα. Μια μάσκα, μια πετσέτα ή χαρτοπετσέτα βοηθάει να εμποδίσετε μόρια ραδιενεργούς σκόνης να μπουν στα αναπνευστικά σας όργανα, όπως οι πνεύμονες.
Οι πόρτες και τα παράθυρα πρέπει να είναι καλά κλεισμένα και ο κλιματισμός εκτός λειτουργίας. Ακούτε τις οδηγίες από το ραδιόφωνο και μην τηλεφωνείτε στις αρχές για να ρωτήσετε για την κατάσταση γιατί θα υπερφορτωθούν οι τηλεφωνικές γραμμές, πράγμα που θα κάνει τη διάσωση ακόμα πιο δύσκολη. Σκεπάστε τις τροφές και το πόσιμο νερό. (Βάλτε τα τρόφιμα σε πλαστικές σακκούλες ή σε καλά σφραγισμένα δοχεία, όπως το ψυγείο ή ο καταψύκτης. Τα τρόφιμα σε κονσέρβα είναι καλά προστατευμένα όπως είναι.). Εγκαταλείψτε την περιοχή όπου έγινε η διαρροή αν σας δοθεί τέτοια εντολή. Μη παίρνετε ταμπλέτες ιωδίου εκτός και αν σας συμβουλεύσουν οι αρχές να το κάνετε.)


