Ξέρω ότι μπορεί να μην ακουστώ αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να ειπωθεί.Ίσως κάποιοι ιθύνοντες ,κάποιος αρμόδιος ακούσει και κάνει κάτι..
Επισκεφτήκαμε σήμερα το μικρό πάρκο πίσω από την Αγροτική τράπεζα.Ήθελα να κάνω μάθημα στα παιδιά έξω στη φύση. Να εκμεταλλευτώ ότι μου δίνει ο χώρος γύρω μου για να κάνω αυτό που είχα σχεδιάσει και που ξέρω ότι ευχαριστεί πάνω από όλα τα παιδιά μου. Είμαι υπέρ της άποψης ότι η μάθημα μπορείς να κάνεις παντού.Δυστυχώς ,δεν ζούμε σε χωριό που μπορείς εύκολα να πας στην εκκλησία ή στο πάρκο του ή ακόμα και σε ένα χωράφι και εκεί κάτω από τα δέντρα να κάνεις μάθημα απολαμβάνοντας ίσως τις πιο όμορφες μέρες του φθινοπώρου πριν μας έρθει το γκρίζο χρώμα του χειμώνα.Ζούμε σε μια κωμόπολη πολλών χιλιάδων κατοίκων χωρίς έναν αξιοπρεπή χώρο επίσκεψης μαθητών για εξορμήσεις στη φύση και έτσι έχουμε μόνο τα μικρά πάρκα της πόλης .
Φτάσαμε στο πάρκο και η απογοήτευση με κυρίευσε.Σκουπίδια παντού πεταμένα και φυσικά σπασμένα γυαλιά έκαναν παρέα τους μικρούς μαθητές μας.Και να ταν μόνο αυτό?Τα αδέσποτα σκυλιά τριγυρνούσαν στο χώρο..Ένα χώρο που μικρά παιδάκια πάνε με τους παππούδες ή τους γονείς τους και παίζουν στην παιδική χαρά .Λίγα λεπτά πριν αποχωρήσουμε, οι μικροί μου μαθητές ,παιδιά 11 ετών ,προς τιμήν τους, έβαλαν τα γυαλιά σε ενήλικες καθώς θέλησαν- χωρίς τη δική μου προτροπή- να μαζέψουν τα σκουπίδια που ήταν στο χώρο και ενώ μου έλεγαν αυτό ,μια παρέα νέων μαμάδων με παιδάκια πρώτης δημοτικού που σχόλασαν από το παρακείμενο σχολείο έφταναν εκεί για να αφήσουν τα παιδιά τους να παίξουν και εκείνες κάθισαν στο μικρό ξύλινο κιόσκι.
Προσωπικά και αναλαμβάνοντας την ευθύνη πλήρως, δεν άφησα τα παιδιά να μαζέψουν τα σκουπίδια παρά μόνο τους προέτρεψα να πάρουν τα μπουκαλάκια νερό και τα σακουλάκια -αλουμινόχαρτα που είχαν τυλιγμένα το φαγητό τους..Γιατί?Μα νομίζω ό λόγος είναι φανερός.Σκουπίδια ημερών ξεχασμένα και σκυλιά να γυρνάνε.
Δεν θα επέτρεπα ποτέ να μαζέψουν με γυμνά τα χεράκια τους αυτά τα σκουπίδια όπως και δεν τους επέτρεψα να μαζέψουν από κάτω φύλλα για την εργασία που έκαναν.Φοβήθηκα μήπως αρρωστήσουν και δεν θέλω με τίποτα να μαι εγώ υπεύθυνη για αυτό
Ποιων όμως είναι η ευθύνη συγκομιδής των σκουπιδιών?Σίγουρα δεν βαρύνει τους μαθητές που ίσως σπάνια με το σχολείο τους επισκέπτονται το χώρο .Ούτε στο Δήμο μπορώ να ρίξω πρωταρχικά την ευθύνη ..Η ευθύνη αυτή βαρύνει τους ίδιους τους κατοίκους της πόλης καθώς όταν επισκεπτόμαστε το χώρο και φάμε ένα σάντουιτς εμείς ή τα παιδιά μας και ρίξουμε /ουν το χαρτί κάτω εμείς αντί να το μαζέψουμε το αφήνουμε εκεί με αποτέλεσμα τα σκυλιά οσμιζόμενα τα υπολείμματα να έρχονται στο χώρο.' Έναν χώρο που αύριο μεθαύριο οι ίδιοι θα επισκεφτούν ξανά με τα παιδάκια τους τα οποία σαν παιδιά θα κυλιστούν πάνω στα ούρα και στα περιττώματα των σκυλιών και σε κάθε είδους σκουπίδι.
Η επόμενη ευθύνη βαραίνει το Δήμο.Αφού σας επισκέπτες του χώρου μαζέψουμε τα σκουπίδια ο Δήμος μπορεί να στέλνει τα συνεργεία του για να καθαρίσουν και τα υπόλοιπα αλλά πρώτα από όλα(αυτό είναι το δεύτερο παράπονό μου) θα πρέπει να περιφράξει τα μικρά του πάρκα..Δεν είναι ανάγκη να δοθούν υπέρογκα ποσά για αυτό. Ένα απλό χοντρό συρματόσχοινο πέρα ως πέρα μια αυλόπορτα από αυτές τις σκουριασμένες που βρίσκουμε πεταμένες στις άκρες των δρόμων πολλές φορές και το θέμα των αδέσποτων σκυλιών λύθηκε..Από εκεί και πέρα η ευθύνη βαραίνει εμάς τους ίδιους..Πιστέψτε με ειλικρινά αν κάποιος νιώσει θιγμένος ας σκεφτεί αν έχω άδικο.Μιλάμε για τα παιδιά του ,τα εγγόνια του ,τα ανίψια του..Με τόσους κινδύνους(λύσσα,αρρώστιες κλπ) θα πρέπει να κάνουμε τα αδύνατα δυνατά να προστατέψουμε τα παιδιά μας..
Σαν δασκάλα νοιάζομαι για τα παιδιά και μόνο..Θέλω ένα χώρο υγιή και καθαρό για να τα πάω όταν κάνουμε μικρο εξορμήσεις.Ένα χώρο ασφαλή όπου θα μπορούμε να χαρούμε τη φύση και να κάνουμε το μάθημά μας..Να μη φοβόμαστε να καθίσουμε κάτω,να μη βλέπουμε σπασμένα γυαλιά και σκουπίδια ,σπασμένα καθίσματα,να έχουμε το χώρο που μας αξίζει τις στιγμές που θέλουμε να απολαύσουμε τον κόσμο γύρω μας.
Ας ελπίσουμε ότι κάποιοι θα ακούσουν,κάποιοι θα νοιαστούν.Και μιλάμε για τα παιδιά σας. Εσείς αποφασίζετε για την ποιότητα ζωής που θέλετε να τους χαρίσετε. Από εσάς τους γονείς των περίπου 2000 μαθητών της πόλης μας περιμένω την επόμενη κίνηση.Μαζί σας και εγώ ..Να καθαρίσουμε τα πάρκα,να απαιτήσουμε να τα περιφράξουν για να έχουμε αυτό που αξίζει σε όλους μας και πάνω από όλα σε αυτά.Μια όμορφη πόλη..
Πέμπτη
H πρώτη μας εκπαιδευτική επίσκεψη..
Συχνή επισκέπτρια και εγώ της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Βέροιας από τα παιδικά μου χρόνια μέχρι και σήμερα πραγματικά απόλαυσα τη μικρή μας εξόρμηση όπως και τα παιδιά και μάλιστα πιστέυω ότι πολλές φορές θα την επισκευτούμε..Τέτοιους χώρους που προσφέρουν έναν ολόκληρο κόσμο μέσα από τις σελίδες των βιβλίων τους , δεν μπορείς να τους ξεχνάς..
Η υπεύθυνη της Βιβλιοθήκης τους μίλησε για τα χιλιάδες βιβλία του χώρου,για την αξία του βιβλίου,για το ταξίδι που μπορείς να κάνεις με αυτά.
Με το τέλος της ενημέρωσης αποφάσισε κάνει με τα παιδιά ένα παιχνίδι..Ν α φτιάξουν μια ...παραμυθοσαλάτα..Έβαλε τους μικρούς μαθητές να φτιάξουν μια ζωγραφιά όπου θα κινούνται οι ήρωες όλων των βιβλίων που θα περιείχαν τη λέξη "κόκκινο'" Η κοκκινοσκουφίτσα ,με ένα κόκκινο κορδόνι χάθηκε στο κόκκινο δωμάτιο και μετά ανέβηκε στο κόκκινο καράβι παρέα με τον μικρό Νικόλα και ταξίδεψε στον κόκκινο ήλιο.
Τα παιδιά διασκέδασαν πολύ και μετά από δίωρη και βάλε παραμονή στο χώρο της βιβλιοθήκης επισκεφτήκαμε ένα μικρό πάρκο. Εκεί μαθητές μου καθώς τους είχα ζητήσει να φέρουν μαζί τους μπλοκ ζωγραφικής αφέθηκαν στη φαντασία και χρησιμοποιώντας φύλλα, κλαδάκια,γκλίτερ ,κόλλες περιοδικά δημιούργησαν τις δικές τους καλλιτεχνικές δημιουργίες τις οποίες δεν προλάβαμε να ολοκληρώσουμε στο χώρο του πάρκου καί έτσι θα ολοκληρωθούν στην τάξη..
Επιστρέψαμε κατά τις 12:30 στο σχολείο μας κουρασμένοι μεν αλλά χαμογελαστοί με τα παιδιά να περιμένουν την επόμενη επίσκεψή μας.Έχουμε πολλά μέρη να επισκεφτούμε και το σίγουρο είναι ότι οι δρόμοι θα γεμίζουν συχνά από τις παιδικές φωνές τους..
Τετάρτη
Μαθηματικά και κλάσματα..
Έχω πει πολλές φορές ότι το πιο ωραίο μάθημα γίνεται όταν τα παιδιά εκφράζουν απορίες..Σήμερα μια τέτοια απορία που είχε σχέση με το "Κυρία πολλές φορές βλέπω κάτι και δεν καταλαβαίνω..Βλέπω κλάσματα που αντί να έχουν μικρότερο αριθμητή από παρονονομαστή συμβαίνει το αντίθετο .Με μπερδεύει.."Αυτό ήταν..Όχι που θα το άφηνα ανεκμετάλευτο..Όταν τα παιδιά σου κάνουν ερωτήσεις σχετικά με αυτά που πρέπει να κατανοήσουν και να μάθουν για τον κόσμο γύρω τουςπάνε στην άκρη και τα προγράμματα και η προετοιμασία σου για το επόμενο μάθημα.Την τιμητική τους είχαν οι πίτσες,οι σοκολάτες,οι πίτες κλπ...Αρχίσαμε από αυτό πήγαμε ξανά στη σημασία του κλάσματος (αριθμός ή μέρος του όλου) ,είδαμε πως και γιατί έχουμε μεγαλύτερο αριθμητή από παρονομαστή και πάρ το από εδώ φέρτο από εκεί,κάναμε και πρόσθεση ομώνυμων κλασμάτων..Τι άλλο να θέλω εγώ?Τι άλλο να θέλουν τα παιδιά?Μέσα από συζήτηση ,φέρνοντάς τα μπροστά στην καθημερινότητα ,χωρίς πίεση χρόνου και χωρίς να γίνεται το μάθημα μεταξύ εμού ,του πίνακα και αυτά να βλέπουν και να αντιγράφουν έγινε με τον πιο γλυκό τρόπο.Ελα ντε όμως που δεν τελειώσαμε εδώ..Με "μαγικό τρόπο"όπως μου λένε τα παιδιά μιλήσαμε και για τα ισοδύναμα κλάσματα ..Στο τέλος βέβαια ,τους εξήγησα πως ό,τι κάνουμε θα το κάνουμε ξανά και ξανά..Σημασία όμως δεν έχει αν κάναμε ό,τι κάναμε όπως το κάναμε..Σημασία για μένα έχει ότι εκεί που τα παιδιά άκουγαν "μαθηματικά" και ήταν σαν να έβλεπαν το τελευταίο φάντασμα από την ιστορία του Σκρουτζ ,τώρα σιγά σιγά νιώθουν ότι αυτό το σκοτεινό φάντασμα κρύβει από κάτω τον Gasper,το μικρό γλυκό φαντασματάκι..Αυτή εξάλλου δεν είναι και η μεγαλύτερη ευτυχία ενός δασκάλου?Να βλέπει τους μαθητές του να απολαμβάνουν το μάθημα και μάλιστα να ζητούν και πολλές φορές όταν έχουν 6ωρο να μείνουν στο σχολείο για να κάνουν και άλλο μάθημα... :-)
Σάββατο
Ταινία.."Οι Γερμανοί ξανάρχονται"..
Σε μια αθηναϊκή συνοικία τα πράγματα και οι καταστάσεις μετά τον πόλεμο φαίνεται πως έχουν ξαναπάρει το δρόμο τους..Μεχρι που μαθαίνουν ότι οι .."Γερμανοί ξανάρχονται".
Παρασκευή
Το λεξιλόγιο από την Γ μέχρι την Στ τάξη
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Γ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ.Ο μαθητής της Γ και Δ τάξης ασκείται βαθμιαία, ώστε να είναι σε θέση να:
Προσεγγίζει το λεξιλόγιο διάφορων θεματικών περιοχών, ξεκινώντας από τις πιο εύχρηστες και γενικού περιεχομένου λέξεις και χρησιμοποιώντας βαθμιαία τις περισσότερο ειδικές και κατάλληλες.
Συνειδητοποιεί και διακρίνει με εμπειρικό τρόπο τη σημασία των λέξεων.
Συνειδητοποιεί τις κυριότερες σημασιολογικές σχέσεις: κυριολεξία, μεταφορά, συνωνυμία, αντωνυμία (αντίθεση).
Αντιλαμβάνεται το ρόλο του γλωσσικού και του εξωγλωσσικού περιβάλλοντος στον προσδιορισμό της σημασίας των λέξεων.
Αντιλαμβάνεται τον πολύσημο χαρακτήρα των λέξεων και τη λειτουργία της πολυσημίας (όταν δηλ. μια λέξη έχει πολλές σημασίες, π.χ. φύλλο).
Διαπιστώνει και μαθαίνει ότι με την παραγωγή και τη σύνθεση δημιουργούνται χιλιάδες λέξεις.
Εξοικειώνεται με τη διαχρονική πλευρά της γλώσσας, στο βαθμό που αυτή αντανακλάται στη συγχρονική διάστασή της.
Επιχειρεί εμπειρικούς ορισμούς λέξεων.
Εξοικειώνεται με τα συνηθέστερα ακρωνύμια (αρκτικόλεξα), όπως Ο.Τ.Ε., Δ.Ε.Η., κ.τ.λ..
Καταρτίζει αλφαβητικά λεξιλόγια.
Διαπιστώνει ότι ο ομιλητής, ανάλογα με την περίσταση επικοινωνίας και το σκοπό που επιδιώκει, επιλέγει και την κατάλληλη λέξη.
Διαπιστώνει ότι το κατάλληλο λεξιλόγιο διευκολύνει την κατανόηση και αποτελεσματική επικοινωνία.
Εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του κατά τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων καθώς και κατά την προετοιμασία και τη διεξαγωγή των σχολικών εκδηλώσεων.
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΤΑΞΗΣ
Όπως και με τη Γραμματική ,το λεξιλόγιο ακολουθεί και αυτό τη σπειροειδή διάταξη που σημαίνει ότι οι στόχοι ων προηγούμενων τάξεων που έχουν ήδη κατακτηθεί,επαναλαμβάνονται ενώ νέοι στόχοι προστίθενται όπως ..
Διαπιστώνει ότι με την παραγωγή και τη σύνθεση δημιουργούνται χιλιάδες λέξεις.
Συνειδητοποιεί και ως ένα βαθμό αφομοιώνει τους παραγωγικούς μηχανισμούς της γλώσσας και ανακαλύπτει σημασίες λέξεων που δεν γνωρίζει.
Συνειδητοποιεί ότι στη Νέα Ελληνική τα σύνθετα, τα πολυλεκτικά σύνθετα και οι περιφράσεις χρησιμοποιούνται ευρύτατα.
Εξοικειώνεται με τη διαχρονική πλευρά της γλώσσας, στο βαθμό που αυτή αντανακλάται στη συγχρονική διάστασή της.
Συνειδητοποιεί την ύπαρξη λόγιων και λαϊκών λέξεων και τη σχέση τους με διαφορετικά επίπεδα λόγου.
Επιχειρεί εμπειρικούς ορισμούς λέξεων.
Εξοικειώνεται με ακρωνύμια (αρκτικόλεξα), όπως Ο.Σ.Ε., ΙΝ.ΚΑ., κτλ..
Καταρτίζει αλφαβητικά λεξιλόγια.
Διαπιστώνει ότι ο ομιλητής, ανάλογα με την περίσταση επικοινωνίας και το σκοπό που επιδιώκει, επιλέγει και την κατάλληλη λέξη.
Διαπιστώνει ότι το κατάλληλο λεξιλόγιο διευκολύνει την κατανόηση και αποτελεσματική επικοινωνία.
Εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του κατά τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων και κατά την προετοιμασία και τη διεξαγωγή των σχολικών εκδηλώσεων.
Εντοπίζει τις λέξεις που εκφράζουν ειδικούς όρους σε ένα κείμενο
Αναγνωρίζει τις λέξεις που συμβάλλουν στη διαμόρφωση του ύφους (πχ βουνοκορφές, κορυφογραμμή)
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ-από τις οποίες μπορεί να επιλέξει ο εκπαιδευτικός για το κάθε μάθημά του -( Γ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗ).
Ταξινομήσεις, ομαδοποιήσεις, κατά θεματικές ενότητες ανάλογα με τις σημασίες (π.χ. συνώνυμα, αντώνυμα κτλ., τη μορφή, το θέμα), συγκρίσεις, συνθέσεις, αναλύσεις συνθέτων κτλ.
Ασκήσεις επιλογής του κατάλληλου συνωνύμου με μορφή παιχνιδιού (λ.χ. «Ο Χ βλέπει, κοιτάζει, παρακολουθεί, παρατηρεί, αγναντεύει -τηλεόραση, -το πείραμα. Ο Ψ σηκώνει -το ραβδί ,-το μπαστούνι , -τη μαγκούρα κτλ., -για να ...»). Χρήση των περιστάσεων επικοινωνίας και των επιπέδων λόγου ως κριτηρίων για την επιλογή ανάμεσα σε σημασιολογικά ισοδύναμες λέξεις ή φράσεις.
Χρήση λεξικών για εύρεση συνωνύμων, αντιθέτων.
Άσκηση για κατάλληλη χρήση των λέξεων εντός κειμένου. Σύνδεση της χρήσης των λέξεων με τα επίπεδα λόγου και τις περιστάσεις επικοινωνίας.
Λογοπαίγνια, παροιμίες, ανέκδοτα και ποιήματα με αμφίσημες λέξεις, δηλαδή λέξεις των οποίων το νόημα μπορεί κανείς να το εκλάβει και διαφορετικά.
Άσκηση στην ετυμολογική προσέγγιση της σημασίας.
Καθοδηγημένη σύνταξη προσωπικών λεξιλογίων, για διάφορους σκοπούς
Ασκήσεις υποκατάστασης λέξεων με δεδομένες συνώνυμες.
Προκαταρκτικές δραστηριότητες για την κατανόηση κειμένου με εντοπισμό και ερμηνεία των άγνωστων λέξεων και φράσεων.
Καταχώριση των νέων λέξεων και των σημασιών τους σε ειδικό τετράδιο και ομαδοποιήσεις, ανάλογα με τη σημασία, την ετυμολογική προέλευση, τη μορφή κ.τ.ό.. Αξιοποίηση του νέου λεξιλογίου κατά τη σύνθεση προτάσεων, απλών ιστοριών κ.ά..
Γραπτή και προφορική χρήση
των νέων εννοιών - λέξεων.
Εντοπισμός του ειδικού λεξιλογίου και αναγνώριση της ιδιαιτερότητας του λεξιλογίου κάθε μαθήματος.
Κατάρτιση θεματικών λεξιλογίων σε κάθε μάθημα: Φυσικά, Μαθηματικά, Θρησκευτικά κτλ.
Γράψιμο κειμένου με το νέο ειδικό λεξιλόγιο μιας διδακτικής ενότητας (π.χ. της Ιστορίας και της Μελέτης του Περιβάλλοντος).
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Ε΄- ΣΤ ΤΑΞΗΣ (ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ από τις οποίες μπορεί να επιλέξει για το κάθε μάθημά του ο εκπαιδευτικός αφού ήδη έχουν κατακτηθεί οι στόχοι των προηγούμενων χρόνων):..
Ασκήσεις επιλογής του κατάλληλου συνωνύμου αφηρημένων κυρίως εννοιών, όπως επίπτωση, επίδραση, συνέπεια και αποτέλεσμα.
Χρήση των περιστάσεων επικοινωνίας και των επιπέδων λόγου ως κριτηρίων για την επιλογή και την αξιολόγηση λεξιλογίου.
Κατάλληλη χρήση λέξεων σε κείμενο. Σύνδεση της χρήσης των λέξεων με τα επίπεδα λόγου και τις περιστάσεις επικοινωνίας.
Ασκήσεις με κοινά προθήματα και επιθήματα (λ.χ. παρα-πλέω, περι-πλέω, παρα-πίνω, παρά-πλευρο, παρα-πόταμος, περι-τυλίγω, περι-κνημίδες, περί-μετρος, οικοπεδ-ούχος, σταθμ-άρχης, αρχαιο-λόγος)
Εντοπισμός και σχηματισμός πολυλεκτικών συνθέτων, και περιφράσεων (π.χ. παιδική χαρά, πλυντήριο πιάτων, φακοί επαφής, παιδί-θαύμα, κάνω υπομονή, κάνω πίσω κτλ.).
Παιχνίδια με λέξεις που έχουν ως α΄ συνθετικό λόγια αχώριστα μόρια, π.χ. ευ- και δυσ-, και αρχαίες προθέσεις, π.χ. ανα-θέτω, κατα-θέτω, παρα-θέτω, δια-θέτω, υπο-θέτω, ανα-βάλλω, κατα-βάλλω, περι-βάλλω, προ-βάλλω, προσ-βάλλω, ημι-σφαίριο, ημί-χρονο, τηλε-όραση, τηλέ-φωνο, τηλε-σκόπιο κτλ.
Ομαδοποιήσεις με βάση μορφολογικά χαρακτηριστικά: κοινή ρίζα, κοινά προθήματα και επιθήματα.
Χρήση λεξικών, ορθογραφικών, εννοιολογικών κ.ά., για εύρεση συνωνύμων, αντιθέτων
Καθοδηγημένη σύνταξη προσωπικών λεξιλογίων, για διάφορους σκοπούς
Ασκήσεις υποκατάστασης λέξεων με δεδομένες συνώνυμες και συσχέτιση με το πλαίσιο, δραματοποιήσεις, διάλογοι κτλ.
Προκαταρκτικές δραστηριότητες με άγνωστες λέξεις και φράσεις για την κατανόηση ενός κειμένου. Λέξεις κλειδιά για περιγραφές, παρατηρήσεις και αφηγήσεις
Καταχώριση των νέων λέξεων και των σημασιών τους σε ειδικό τετράδιο και ομαδοποιήσεις, ανάλογα με τη σημασία, την ετυμολογική προέλευση, τη μορφή κ.τ.ό. Χρήση των νέων λέξεων κατά τη σύνθεση προτάσεων, απλών ιστοριών κ.ά.
Γραπτή και προφορική χρήση των νέων λέξεων με την κυριολεκτική και μεταφορική σημασία τους.
Εντοπισμός του ειδικού λεξιλογίου σε κάθε μάθημα και αναγνώριση της ιδιαιτερότητάς του.
Κατάρτιση θεματικών λεξιλογίων σε κάθε μάθημα: Φυσική, Μαθηματικά, Θρησκευτικά κτλ.
Γράψιμο κειμένου με το νέο ειδικό λεξιλόγιο μιας διδακτικής ενότητας (π.χ. της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής).
Δεν είναι μόνο αυτές οι δραστηριότητες και μόνο αυτοί οι στόχοι που πρέπει να κατακτήσουν οι μαθητές(γραμματική λεξιλόγιο) υπάρχουν στόχοι και συνδυασμοί δραστηριοτήτων για τον προφορικό λόγο ,για τον γραπτό λόγο,για τη λογοτεχνία ..Οι δραστηριότητες ,που άλλες φορές γίνονται προφορικά, άλλες γραπτά και που πολλές από αυτές επαναλαμβάνονται σε καθημερινή βάση ,είναι πολυποίκιλες και δεν είναι μόνο αυτές που αναφέρονται πιο πάνω ..Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πως το μάθημα της γλώσσας όπως γινόταν τις περασμένες δεκαετίες έχει αλλάξει..Έχει γίνει πιο πολυσύνθετο,και κάθε γνωστικό αντικείμενο που διδάσκεται στο σχολείο συνδέεται με αυτό..
Πέρα όμως από τους εκπαιδευτικούς και οι ίδιοι οι γονείς, πολλές από αυτές τις δραστηριότητες μπορείτε να τις εφαρμόσετε και στο σπίτι σε ώρες που το παιδί είναι ευδιάθετο και ξεκούραστο..Πχ..Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με το αυτοκίνητο ή κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού ή κατά τις ώρες που παίζετε ένα παιχνίδι με τα παιδιά σας μπορείτε να επιλέξετε να κάνετε μια από τις προαναφερόμενες δραστηριότητες..Πχ δοκιμάστε τη δραστηριότητα επιλογής του κατάλληλου συνωνύμου όπου εσείς δίνετε μια πρόταση και ζητάτε απ το παιδί να βρει το συνώνυμο ρήμα..Παίρνω σαν παράδειγμα τη δραστηριότητα της Γκαι Δ τάξης με την παρακάτω πρόταση.."Ο Χ βλέπει, τηλεόραση ", και το παιδί πρέπει να ντικταστήσει το ρήμα "βλέπει"με ένα από τα παρακάτω ρήματα όπως κοιτάζει, παρακολουθεί, παρατηρεί, αγναντεύει . Δεν υπάρχει καλύτερη μάθηση όταν το παιδί παίρνει τη δραστηριότητα σαν παιχνίδι..Καλή διασκέδαση...
Προσεγγίζει το λεξιλόγιο διάφορων θεματικών περιοχών, ξεκινώντας από τις πιο εύχρηστες και γενικού περιεχομένου λέξεις και χρησιμοποιώντας βαθμιαία τις περισσότερο ειδικές και κατάλληλες.
Συνειδητοποιεί και διακρίνει με εμπειρικό τρόπο τη σημασία των λέξεων.
Συνειδητοποιεί τις κυριότερες σημασιολογικές σχέσεις: κυριολεξία, μεταφορά, συνωνυμία, αντωνυμία (αντίθεση).
Αντιλαμβάνεται το ρόλο του γλωσσικού και του εξωγλωσσικού περιβάλλοντος στον προσδιορισμό της σημασίας των λέξεων.
Αντιλαμβάνεται τον πολύσημο χαρακτήρα των λέξεων και τη λειτουργία της πολυσημίας (όταν δηλ. μια λέξη έχει πολλές σημασίες, π.χ. φύλλο).
Διαπιστώνει και μαθαίνει ότι με την παραγωγή και τη σύνθεση δημιουργούνται χιλιάδες λέξεις.
Εξοικειώνεται με τη διαχρονική πλευρά της γλώσσας, στο βαθμό που αυτή αντανακλάται στη συγχρονική διάστασή της.
Επιχειρεί εμπειρικούς ορισμούς λέξεων.
Εξοικειώνεται με τα συνηθέστερα ακρωνύμια (αρκτικόλεξα), όπως Ο.Τ.Ε., Δ.Ε.Η., κ.τ.λ..
Καταρτίζει αλφαβητικά λεξιλόγια.
Διαπιστώνει ότι ο ομιλητής, ανάλογα με την περίσταση επικοινωνίας και το σκοπό που επιδιώκει, επιλέγει και την κατάλληλη λέξη.
Διαπιστώνει ότι το κατάλληλο λεξιλόγιο διευκολύνει την κατανόηση και αποτελεσματική επικοινωνία.
Εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του κατά τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων καθώς και κατά την προετοιμασία και τη διεξαγωγή των σχολικών εκδηλώσεων.
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΤΑΞΗΣ
Όπως και με τη Γραμματική ,το λεξιλόγιο ακολουθεί και αυτό τη σπειροειδή διάταξη που σημαίνει ότι οι στόχοι ων προηγούμενων τάξεων που έχουν ήδη κατακτηθεί,επαναλαμβάνονται ενώ νέοι στόχοι προστίθενται όπως ..
Διαπιστώνει ότι με την παραγωγή και τη σύνθεση δημιουργούνται χιλιάδες λέξεις.
Συνειδητοποιεί και ως ένα βαθμό αφομοιώνει τους παραγωγικούς μηχανισμούς της γλώσσας και ανακαλύπτει σημασίες λέξεων που δεν γνωρίζει.
Συνειδητοποιεί ότι στη Νέα Ελληνική τα σύνθετα, τα πολυλεκτικά σύνθετα και οι περιφράσεις χρησιμοποιούνται ευρύτατα.
Εξοικειώνεται με τη διαχρονική πλευρά της γλώσσας, στο βαθμό που αυτή αντανακλάται στη συγχρονική διάστασή της.
Συνειδητοποιεί την ύπαρξη λόγιων και λαϊκών λέξεων και τη σχέση τους με διαφορετικά επίπεδα λόγου.
Επιχειρεί εμπειρικούς ορισμούς λέξεων.
Εξοικειώνεται με ακρωνύμια (αρκτικόλεξα), όπως Ο.Σ.Ε., ΙΝ.ΚΑ., κτλ..
Καταρτίζει αλφαβητικά λεξιλόγια.
Διαπιστώνει ότι ο ομιλητής, ανάλογα με την περίσταση επικοινωνίας και το σκοπό που επιδιώκει, επιλέγει και την κατάλληλη λέξη.
Διαπιστώνει ότι το κατάλληλο λεξιλόγιο διευκολύνει την κατανόηση και αποτελεσματική επικοινωνία.
Εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του κατά τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων και κατά την προετοιμασία και τη διεξαγωγή των σχολικών εκδηλώσεων.
Εντοπίζει τις λέξεις που εκφράζουν ειδικούς όρους σε ένα κείμενο
Αναγνωρίζει τις λέξεις που συμβάλλουν στη διαμόρφωση του ύφους (πχ βουνοκορφές, κορυφογραμμή)
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ-από τις οποίες μπορεί να επιλέξει ο εκπαιδευτικός για το κάθε μάθημά του -( Γ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗ).
Ταξινομήσεις, ομαδοποιήσεις, κατά θεματικές ενότητες ανάλογα με τις σημασίες (π.χ. συνώνυμα, αντώνυμα κτλ., τη μορφή, το θέμα), συγκρίσεις, συνθέσεις, αναλύσεις συνθέτων κτλ.
Ασκήσεις επιλογής του κατάλληλου συνωνύμου με μορφή παιχνιδιού (λ.χ. «Ο Χ βλέπει, κοιτάζει, παρακολουθεί, παρατηρεί, αγναντεύει -τηλεόραση, -το πείραμα. Ο Ψ σηκώνει -το ραβδί ,-το μπαστούνι , -τη μαγκούρα κτλ., -για να ...»). Χρήση των περιστάσεων επικοινωνίας και των επιπέδων λόγου ως κριτηρίων για την επιλογή ανάμεσα σε σημασιολογικά ισοδύναμες λέξεις ή φράσεις.
Χρήση λεξικών για εύρεση συνωνύμων, αντιθέτων.
Άσκηση για κατάλληλη χρήση των λέξεων εντός κειμένου. Σύνδεση της χρήσης των λέξεων με τα επίπεδα λόγου και τις περιστάσεις επικοινωνίας.
Λογοπαίγνια, παροιμίες, ανέκδοτα και ποιήματα με αμφίσημες λέξεις, δηλαδή λέξεις των οποίων το νόημα μπορεί κανείς να το εκλάβει και διαφορετικά.
Άσκηση στην ετυμολογική προσέγγιση της σημασίας.
Καθοδηγημένη σύνταξη προσωπικών λεξιλογίων, για διάφορους σκοπούς
Ασκήσεις υποκατάστασης λέξεων με δεδομένες συνώνυμες.
Προκαταρκτικές δραστηριότητες για την κατανόηση κειμένου με εντοπισμό και ερμηνεία των άγνωστων λέξεων και φράσεων.
Καταχώριση των νέων λέξεων και των σημασιών τους σε ειδικό τετράδιο και ομαδοποιήσεις, ανάλογα με τη σημασία, την ετυμολογική προέλευση, τη μορφή κ.τ.ό.. Αξιοποίηση του νέου λεξιλογίου κατά τη σύνθεση προτάσεων, απλών ιστοριών κ.ά..
Γραπτή και προφορική χρήση
των νέων εννοιών - λέξεων.
Εντοπισμός του ειδικού λεξιλογίου και αναγνώριση της ιδιαιτερότητας του λεξιλογίου κάθε μαθήματος.
Κατάρτιση θεματικών λεξιλογίων σε κάθε μάθημα: Φυσικά, Μαθηματικά, Θρησκευτικά κτλ.
Γράψιμο κειμένου με το νέο ειδικό λεξιλόγιο μιας διδακτικής ενότητας (π.χ. της Ιστορίας και της Μελέτης του Περιβάλλοντος).
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Ε΄- ΣΤ ΤΑΞΗΣ (ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ από τις οποίες μπορεί να επιλέξει για το κάθε μάθημά του ο εκπαιδευτικός αφού ήδη έχουν κατακτηθεί οι στόχοι των προηγούμενων χρόνων):..
Ασκήσεις επιλογής του κατάλληλου συνωνύμου αφηρημένων κυρίως εννοιών, όπως επίπτωση, επίδραση, συνέπεια και αποτέλεσμα.
Χρήση των περιστάσεων επικοινωνίας και των επιπέδων λόγου ως κριτηρίων για την επιλογή και την αξιολόγηση λεξιλογίου.
Κατάλληλη χρήση λέξεων σε κείμενο. Σύνδεση της χρήσης των λέξεων με τα επίπεδα λόγου και τις περιστάσεις επικοινωνίας.
Ασκήσεις με κοινά προθήματα και επιθήματα (λ.χ. παρα-πλέω, περι-πλέω, παρα-πίνω, παρά-πλευρο, παρα-πόταμος, περι-τυλίγω, περι-κνημίδες, περί-μετρος, οικοπεδ-ούχος, σταθμ-άρχης, αρχαιο-λόγος)
Εντοπισμός και σχηματισμός πολυλεκτικών συνθέτων, και περιφράσεων (π.χ. παιδική χαρά, πλυντήριο πιάτων, φακοί επαφής, παιδί-θαύμα, κάνω υπομονή, κάνω πίσω κτλ.).
Παιχνίδια με λέξεις που έχουν ως α΄ συνθετικό λόγια αχώριστα μόρια, π.χ. ευ- και δυσ-, και αρχαίες προθέσεις, π.χ. ανα-θέτω, κατα-θέτω, παρα-θέτω, δια-θέτω, υπο-θέτω, ανα-βάλλω, κατα-βάλλω, περι-βάλλω, προ-βάλλω, προσ-βάλλω, ημι-σφαίριο, ημί-χρονο, τηλε-όραση, τηλέ-φωνο, τηλε-σκόπιο κτλ.
Ομαδοποιήσεις με βάση μορφολογικά χαρακτηριστικά: κοινή ρίζα, κοινά προθήματα και επιθήματα.
Χρήση λεξικών, ορθογραφικών, εννοιολογικών κ.ά., για εύρεση συνωνύμων, αντιθέτων
Καθοδηγημένη σύνταξη προσωπικών λεξιλογίων, για διάφορους σκοπούς
Ασκήσεις υποκατάστασης λέξεων με δεδομένες συνώνυμες και συσχέτιση με το πλαίσιο, δραματοποιήσεις, διάλογοι κτλ.
Προκαταρκτικές δραστηριότητες με άγνωστες λέξεις και φράσεις για την κατανόηση ενός κειμένου. Λέξεις κλειδιά για περιγραφές, παρατηρήσεις και αφηγήσεις
Καταχώριση των νέων λέξεων και των σημασιών τους σε ειδικό τετράδιο και ομαδοποιήσεις, ανάλογα με τη σημασία, την ετυμολογική προέλευση, τη μορφή κ.τ.ό. Χρήση των νέων λέξεων κατά τη σύνθεση προτάσεων, απλών ιστοριών κ.ά.
Γραπτή και προφορική χρήση των νέων λέξεων με την κυριολεκτική και μεταφορική σημασία τους.
Εντοπισμός του ειδικού λεξιλογίου σε κάθε μάθημα και αναγνώριση της ιδιαιτερότητάς του.
Κατάρτιση θεματικών λεξιλογίων σε κάθε μάθημα: Φυσική, Μαθηματικά, Θρησκευτικά κτλ.
Γράψιμο κειμένου με το νέο ειδικό λεξιλόγιο μιας διδακτικής ενότητας (π.χ. της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής).
Δεν είναι μόνο αυτές οι δραστηριότητες και μόνο αυτοί οι στόχοι που πρέπει να κατακτήσουν οι μαθητές(γραμματική λεξιλόγιο) υπάρχουν στόχοι και συνδυασμοί δραστηριοτήτων για τον προφορικό λόγο ,για τον γραπτό λόγο,για τη λογοτεχνία ..Οι δραστηριότητες ,που άλλες φορές γίνονται προφορικά, άλλες γραπτά και που πολλές από αυτές επαναλαμβάνονται σε καθημερινή βάση ,είναι πολυποίκιλες και δεν είναι μόνο αυτές που αναφέρονται πιο πάνω ..Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πως το μάθημα της γλώσσας όπως γινόταν τις περασμένες δεκαετίες έχει αλλάξει..Έχει γίνει πιο πολυσύνθετο,και κάθε γνωστικό αντικείμενο που διδάσκεται στο σχολείο συνδέεται με αυτό..
Πέρα όμως από τους εκπαιδευτικούς και οι ίδιοι οι γονείς, πολλές από αυτές τις δραστηριότητες μπορείτε να τις εφαρμόσετε και στο σπίτι σε ώρες που το παιδί είναι ευδιάθετο και ξεκούραστο..Πχ..Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με το αυτοκίνητο ή κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού ή κατά τις ώρες που παίζετε ένα παιχνίδι με τα παιδιά σας μπορείτε να επιλέξετε να κάνετε μια από τις προαναφερόμενες δραστηριότητες..Πχ δοκιμάστε τη δραστηριότητα επιλογής του κατάλληλου συνωνύμου όπου εσείς δίνετε μια πρόταση και ζητάτε απ το παιδί να βρει το συνώνυμο ρήμα..Παίρνω σαν παράδειγμα τη δραστηριότητα της Γκαι Δ τάξης με την παρακάτω πρόταση.."Ο Χ βλέπει, τηλεόραση ", και το παιδί πρέπει να ντικταστήσει το ρήμα "βλέπει"με ένα από τα παρακάτω ρήματα όπως κοιτάζει, παρακολουθεί, παρατηρεί, αγναντεύει . Δεν υπάρχει καλύτερη μάθηση όταν το παιδί παίρνει τη δραστηριότητα σαν παιχνίδι..Καλή διασκέδαση...
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
LinkWithin
